سخنرانی آرش نراقی با عنوان «جبر، اختیار و مسئولیت اخلاقی»

به نظرم خوبي استدلال در اين است كه ثابت مي كند، با وجود جبر مسئوليت اخلاقي اعمالش ازانسان سلب نمي شود. يعني اختيار در اينجا تنها به معناي كنش گري از طريق رفتار نيست، كنش گري گاهي اوقات در تحليل موقعيت اتفاق مي افتد. به عبارتي مي توان گفت در دل هر موقعيت جبري از لحاظ تاريخي و فرهنگي نوعي موقعيت اختياري وجود دارد. اگر از طريق علم احتمالات در رياضي نيز بخواهيم استدلا ل كنيم نيز به همين نتيجه مي رسيم، يعني احتمال انجام هر1- عملي با جبر يك دوم است و 2-احتمال انجام هرعملي با اختيار نيز يك دوم است، كه معمولا وكلا براي دفاع از موكل شان از موقعيت اول استفاده مي كنند. اما ما كه نمي توانيم به خودمان دروغ بگوييم، بايد همواره موقعيت دوم را در نظر داشته باشيم تا در كنشگري و تحليل موقعيت مسئوليت اخلاقي را از خودمان سلب نكنيم.

مفیداست