صدانت، صدای اندیشه: مقاله‌ها، درس‌گفتارها و گفت‌وگوهای اندیشمندان به زبان فارسی

این جستار به بررسی نسبت میان شتاب فزاینده‌ی فناوری، سرمایه، تجربه‌ی زمان و آینده‌ی انسان در سایه‌ی پیشرفت هوش مصنوعی می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر ایده‌هایی از فلسفه، ادبیات و نظریه اجتماعی، گمانه‌هایی درباره دگرگونی‌های بنیادین زندگی انسانی تا سال ۲۰۳۶ مطرح می‌کند؛ از دگرگونی دانشگاه و کار گرفته تا تغییر رابطه انسان با بدن، فرهنگ و هویت.

این مقاله نسبت فرهنگ با نابرابری اجتماعی را از خلال بررسی «شب‌های بخارا» و سازوکارهای شناسایی و اعتباربخشی فرهنگی بررسی می‌کند. نویسنده با تکیه بر آرای گرامشی، بوردیو، وبر و دیگر نظریه‌پردازان استدلال می‌کند که تکرار انتخاب و دیده‌شدن برخی چهره‌ها می‌تواند به انباشت منزلت و بازتولید سلسله‌مراتب فرهنگی بینجامد.

یادداشت «وقتی قصه‌ها کافی نیست، پس چگونه باید زیست؟» از پرسش بنیادین «چگونه باید زیست؟» آغاز می‌کند و ناکفایتی پاسخ‌های مبتنی بر بقا، لذت، میل و برخی روایت‌های دینی و فلسفی را به بحث می‌گذارد. متن سپس با تکیه بر کتاب «اصول مبارزه در زمانه نیهیلیسم» اثر محمدمهدی اردبیلی، امکان مبارزه با بی‌معنایی و خلق زیستی معنادار و موجه را بررسی می‌کند.

این جستار با بررسی خوانش سروش دباغ از آرنت، هایدگر و کانت نشان می‌دهد چگونه یک مفهوم فلسفی ممکن است نام و اقتدار خود را حفظ کند، اما از تمایزها و قیودی که به آن تعین می‌بخشند فاصله بگیرد. نویسنده این سازوکار را «ابتذال مفهوم» می‌نامد و پیامدهای آن را برای فهم و ترویج فلسفه در فضای فارسی‌زبان بررسی می‌کند. Pasted text

«هیچ‌کس اهمیت نمی‌دهد» گاهی می‌تواند از سنگینی شرم کم کند و گاهی احساس بی‌اهمیت‌بودن را تشدید کند. این نوشته با تکیه بر پژوهش‌های روان‌شناختی نشان می‌دهد که «دیگران کمتر از تصور ما به لغزش‌هایمان توجه می‌کنند» با «ما برای دیگران مهم نیستیم» یکی نیست.

آیا حساسیت ما به نابرابری میراثی از گذشتهٔ تکاملی انسان است یا محصول فرهنگ، بازار و نهادهای اجتماعی؟ آذرخش مکری با مرور پژوهش‌های روان‌شناختی و میان‌فرهنگی، مرز میان برابری، انصاف و منفعت شخصی را می‌کاود و نشان می‌دهد داوری ما دربارهٔ «سهم عادلانه» پیچیده‌تر از آن است که در نگاه نخست به نظر می‌رسد.

مارک فیشر در «به‌دردنخور» از تجربهٔ شخصی افسردگی آغاز می‌کند تا نشان دهد احساس بی‌ارزشی همیشه صرفاً مسئله‌ای فردی و روان‌شناختی نیست، بلکه می‌تواند در مناسبات قدرت و نابرابری طبقاتی ریشه داشته باشد. او با نقد «اراده‌گرایی جادویی» و فردی‌کردن مسئولیت فقر و بیکاری، از پیوند میان افسردگی، سرمایه‌داری و ناتوانی جمعی برای تغییر سخن می‌گوید.

چرا گاهی در روابط عاطفی، با وجود تجربه‌های ناخوشایند گذشته، دوباره در موقعیت‌هایی آشنا قرار می‌گیریم؟ مریم راژ با بهره‌گیری از استعاره سیزیف و مفاهیم «اجبار به تکرار» و «دلبستگی»، از نقش خودآگاهی و مکث میان واکنش و انتخاب در شکستن الگوهای تکرارشونده می‌گوید.