صدانت، صدای اندیشه: مقاله‌ها، درس‌گفتارها و گفت‌وگوهای اندیشمندان به زبان فارسی

بحران اقلیمی فقط مسئله‌ای زیست‌محیطی نیست؛ الگوهای مسلط مردانگی نیز می‌توانند در نوع رابطه ما با طبیعت، مصرف و بهره‌کشی از حیوانات نقش داشته باشند. استفن بورِل و کَسی پدرسن با رویکردی بوم‌فمینیستی می‌پرسند چگونه بازاندیشی در مردانگی و تقویت اخلاق مراقبت می‌تواند بخشی از پاسخ به بحران اقلیم باشد.

اگر دولتی را ظالم بدانیم، آیا مقابله با آن به هر قیمت و تا هر زمان وظیفهٔ اخلاقی ماست؟ این مقاله با الهام از بحث رحمن قهرمان‌پور نشان می‌دهد که شناخت ظلم پایان داوری اخلاقی نیست؛ هزینه‌ای که مردم می‌پردازند، تناسب، احتمال موفقیت و وجود راه‌های کم‌هزینه‌تر نیز باید در تعیین حدود وظیفه سنجیده شوند.

در نشست «آیا اصول اخلاقی واقعیت دارند؟» هادی صمدی و امید کشمیری از دو منظر متفاوت به یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های فلسفه اخلاق پرداختند: آیا ارزش‌ها و اصول اخلاقی بخشی از واقعیت‌اند یا ساخته‌ها و ابزارهای انسانی برای سامان‌دادن به زندگی جمعی؟ این گزارش، مسیر این گفت‌وگو درباره واقع‌گرایی اخلاقی، تکامل، هنجارهای اجتماعی و معنای «واقعیت داشتن» در اخلاق را بررسی می‌کند.

این جستار به بررسی نسبت میان شتاب فزاینده‌ی فناوری، سرمایه، تجربه‌ی زمان و آینده‌ی انسان در سایه‌ی پیشرفت هوش مصنوعی می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر ایده‌هایی از فلسفه، ادبیات و نظریه اجتماعی، گمانه‌هایی درباره دگرگونی‌های بنیادین زندگی انسانی تا سال ۲۰۳۶ مطرح می‌کند؛ از دگرگونی دانشگاه و کار گرفته تا تغییر رابطه انسان با بدن، فرهنگ و هویت.

این مقاله نسبت فرهنگ با نابرابری اجتماعی را از خلال بررسی «شب‌های بخارا» و سازوکارهای شناسایی و اعتباربخشی فرهنگی بررسی می‌کند. نویسنده با تکیه بر آرای گرامشی، بوردیو، وبر و دیگر نظریه‌پردازان استدلال می‌کند که تکرار انتخاب و دیده‌شدن برخی چهره‌ها می‌تواند به انباشت منزلت و بازتولید سلسله‌مراتب فرهنگی بینجامد.

یادداشت «وقتی قصه‌ها کافی نیست، پس چگونه باید زیست؟» از پرسش بنیادین «چگونه باید زیست؟» آغاز می‌کند و ناکفایتی پاسخ‌های مبتنی بر بقا، لذت، میل و برخی روایت‌های دینی و فلسفی را به بحث می‌گذارد. متن سپس با تکیه بر کتاب «اصول مبارزه در زمانه نیهیلیسم» اثر محمدمهدی اردبیلی، امکان مبارزه با بی‌معنایی و خلق زیستی معنادار و موجه را بررسی می‌کند.

این جستار با بررسی خوانش سروش دباغ از آرنت، هایدگر و کانت نشان می‌دهد چگونه یک مفهوم فلسفی ممکن است نام و اقتدار خود را حفظ کند، اما از تمایزها و قیودی که به آن تعین می‌بخشند فاصله بگیرد. نویسنده این سازوکار را «ابتذال مفهوم» می‌نامد و پیامدهای آن را برای فهم و ترویج فلسفه در فضای فارسی‌زبان بررسی می‌کند. Pasted text

«هیچ‌کس اهمیت نمی‌دهد» گاهی می‌تواند از سنگینی شرم کم کند و گاهی احساس بی‌اهمیت‌بودن را تشدید کند. این نوشته با تکیه بر پژوهش‌های روان‌شناختی نشان می‌دهد که «دیگران کمتر از تصور ما به لغزش‌هایمان توجه می‌کنند» با «ما برای دیگران مهم نیستیم» یکی نیست.