موسی غنی‌نژاد

موسی غنی‌نژاد، زادهٔ ۱۳۳۰ در تبریز، اقتصاددان، نویسنده و پژوهشگر ایرانی در حوزهٔ اقتصاد سیاسی، تاریخ اندیشه اقتصادی، معرفت‌شناسی علم اقتصاد و لیبرالیسم کلاسیک است. او کارشناسی خود را در رشتهٔ حسابداری از دانشگاه تهران گرفت و سپس برای ادامهٔ تحصیل در اقتصاد به فرانسه رفت و کارشناسی ارشد و دکترای اقتصاد توسعه را در دانشگاه سوربن گذراند.

غنی‌نژاد عضو بازنشستهٔ هیئت علمی دانشگاه صنعت نفت و استاد مدعو دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف بوده است. او همچنین با روزنامهٔ دنیای اقتصاد و مرکز تحقیقات اقتصادی این مجموعه پیوند فکری و رسانه‌ای نزدیکی دارد و از چهره‌های اثرگذار در ترویج اقتصاد بازار در فضای عمومی ایران به‌شمار می‌آید.

غنی‌نژاد بیش از همه با دفاع از اقتصاد آزاد، نقد قیمت‌گذاری دستوری، نقد مداخله‌گری دولت در بازار و معرفی اندیشه‌های لیبرال کلاسیک شناخته می‌شود. او تحت تأثیر متفکرانی مانند هایک و دیگر نظریه‌پردازان سنت لیبرال، بر آزادی اقتصادی، مالکیت خصوصی، حاکمیت قانون، رقابت و محدودیت قدرت دولت تأکید دارد.

یکی از نکات مهم در اندیشهٔ او تمایز میان «خصوصی‌سازی» و «آزادسازی» است. غنی‌نژاد معتقد است خصوصی‌سازی بدون آزادسازی قیمت‌ها، بدون رقابت و بدون حاکمیت قانون، به اقتصاد سالم منتهی نمی‌شود و ممکن است به رانت‌جویی و سرمایه‌داری رفاقتی بینجامد. به همین دلیل، نقد او متوجه اقتصاد دستوری، توزیع رانت، قیمت‌گذاری اداری و سیاست‌گذاری‌های کوتاه‌مدت است.

غنی‌نژاد اقتصاد ایران را نه صرفاً «دولتی» به معنای کلاسیک، بلکه اقتصاد دستوری، رانتی و گرفتار مداخله‌های گسترده می‌داند. در تحلیل‌هایش بارها بر این نکته تأکید کرده که کنترل قیمت‌ها، سرکوب نرخ ارز، یارانه‌های پنهان، مداخلات سازمان‌های تعزیراتی و بی‌ثباتی سیاست‌گذاری، انگیزه تولید و سرمایه‌گذاری را تخریب می‌کند.

او همچنین از منتقدان جدی پوپولیسم اقتصادی است؛ یعنی سیاست‌هایی که با شعار عدالت یا حمایت از مردم اجرا می‌شوند، اما در عمل به تورم، کسری بودجه، فساد، اتلاف منابع و تضعیف تولید می‌انجامند. در سال‌های اخیر نیز در مناظره‌ها و گفت‌وگوهای عمومی، همین مواضع را در برابر دیدگاه‌های چپ‌گرا، عدالت‌خواهانهٔ دولتی و نهادگرایانه مطرح کرده است.