دیوید هیوم

دیوید هیوم، زاده ۷ مه ۱۷۱۱ و درگذشته ۲۵ اوت ۱۷۷۶، فیلسوف، تاریخ‌نگار، اقتصاددان و جستارنویس اسکاتلندی بود. او از چهره‌های برجسته روشنگری اسکاتلند و یکی از مهم‌ترین نمایندگان تجربه‌گرایی در فلسفه غرب به شمار می‌آید.

هیوم در ادینبرو به دنیا آمد و از جوانی به فلسفه، تاریخ و ادبیات علاقه نشان داد. او در سال‌های اقامت در فرانسه، مهم‌ترین اثر فلسفی خود، «رساله‌ای درباره طبیعت آدمی»، را نوشت؛ کتابی که در آن کوشید با روشی تجربی و طبیعت‌گرایانه، ذهن، شناخت، احساسات و اخلاق انسان را بررسی کند.

اندیشه هیوم بر این باور استوار بود که بخش بزرگی از شناخت انسان از تجربه سرچشمه می‌گیرد. او درباره علیت، استقرا، هویت شخصی، اخلاق، دین و عادت ذهنی بحث‌هایی بنیادین مطرح کرد. نقد او بر علیت و استقرا تأثیر عمیقی بر فلسفه علم و معرفت‌شناسی گذاشت و بعدها ایمانوئل کانت نوشت که هیوم او را از «خواب جزم‌اندیشی» بیدار کرده است.

هیوم علاوه بر فلسفه، در تاریخ‌نگاری نیز چهره‌ای مهم بود و «تاریخ انگلستان» او در زمان خود بسیار خوانده شد. نثر روشن، نگاه شکاکانه، تحلیل دقیق طبیعت انسان و پیوند دادن فلسفه با تجربه روزمره، هیوم را به یکی از ماندگارترین متفکران جهان مدرن تبدیل کرده است.