دین را چگونه میتوان با تکیه بر نظریههای تکامل و یافتههای علوم شناختی فهمید؟ این دوره با بررسی خاستگاه و سازوکارهای باورهای دینی، نسبت دین با عقلانیت و اخلاق، و نقش عوامل فرهنگی و اجتماعی در تداوم دین، رویکردی تجربی و میانرشتهای به مطالعهٔ پدیدهٔ دین ارائه میکند.

دورهٔ «دین از منظر تکامل و علوم شناختی» با رویکردی میانرشتهای به بررسی خاستگاه، سازوکارها و تداوم باورها و رفتارهای دینی از منظر روانشناسی تکاملی، علوم شناختی و تکامل فرهنگی پرداخت. در این دوره، دین علاوه بر جنبههای الهیاتی و فلسفی، بهمثابه پدیدهای انسانی و فرهنگی بررسی شد؛ پدیدهای که فهم آن مستلزم توجه همزمان به سازوکارهای ذهن و مغز انسان و فرایندهای تکامل و انتقال فرهنگی است.
محور اصلی جلسات، آشنایی با نظریهها و پژوهشهای معاصر دربارهٔ چگونگی شکلگیری باورهای دینی، زمینههای شناختی و روانشناختی خداباوری و خداناباوری و نقش عوامل فرهنگی و اجتماعی در گسترش و ماندگاری دین بود. همچنین موضوعاتی همچون رابطهٔ دین و عقلانیت، نسبت دین با اخلاق، تکامل فرهنگی و تأثیر تفاوتهای فرهنگی بر صورتهای گوناگون دینداری مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
این دوره، که نخستین دوره از مجموعهای دودورهای بود، با محوریت کتاب ناباوری: خاستگاه خداناباوری در گونهای دینورز (Disbelief: The Origins of Atheism in a Religious Species)، اثر ویل ام. جروِی، در هشت جلسه و با تدریس سعید گرمارودی، عضو هیئت علمی دپارتمان روانشناسی دانشگاه وزلیان آمریکا، و هادی صمدی، استادیار گروه فلسفهٔ علم واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران، برگزار شد.
برگزارکنندگان این دوره عبارت بودند از مرکز تحقیقات روانشناسی و دین دانشگاه شهید بهشتی، انجمن علمی روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، خانهٔ خرد و خیال و مدرسهٔ رَوا.
دوره بهصورت آنلاین برگزار شد و امکان استفادهٔ آفلاین از جلسات ضبطشده نیز فراهم بود. شرکتکنندگان در این هشت جلسه با شماری از مهمترین رویکردها و یافتههای علمی در این حوزه آشنا شدند و پدیدهٔ دین را از منظری تجربی، تحلیلی و میانرشتهای مطالعه کردند.
غایت و مقدمات، نگاهی کلی به کتاب، نویسندهٔ کتاب و زمینههای علمی میانرشتهای
سه دیدگاه رایج: اما ناکافی دربارهٔ دین: صرفاً ژنتیکی، صرفاً فرهنگی، صرفاً نسخهدهنده یا ناشی از سادهباوری کودکانه
رابطهٔ بین عقلانیت، خداناباوری و خداباوری
رویکردهای تکاملی و علوم شناختی، سوگیریهای محتوایی و طبیعی بودن دین
تکامل فرهنگی، همرنگی با دیگران، تقلید از افراد برتر و دانا و سایر سوگیریهای یادگیری
نمادهای خدایان و کارکردهای ادیان، میهنمأوس، بقا، تحول، زئوس و اهورا از چه جهانی شبیهاند و از چه جهانی متفاوتاند.
دلایل پایداری و ماندگاری برخی ادیان و نقش فرهنگ بهعنوان عاملی مؤثر در انتخاب گروهی
جمعبندی و تحلیل، نگاهی ارزیابانه (گپوگفت) به موضوعات دوره
گفتگو دربارهی این مطلب۰ دیدگاه
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ نخستین صدا، صدای شما باشد.