عبدالکریم سروش

عبدالکریم سروش، نام اصلی حسین حاج‌فرج‌الله دباغ، زادهٔ ۲۵ آذر ۱۳۲۴ در تهران، فیلسوف، دین‌پژوه، مولوی‌پژوه و از مهم‌ترین چهره‌های روشنفکری دینی معاصر ایران است. او ابتدا در دانشگاه تهران داروسازی خواند و سپس در لندن به تحصیل شیمی تجزیه و مطالعات فلسفه علم پرداخت. پس از انقلاب به ایران بازگشت و در دهه‌های بعد، با درس‌گفتارها، مقالات و کتاب‌هایش به یکی از اثرگذارترین متفکران دینی ایران تبدیل شد.

سروش در دانشگاه‌های مختلف ایران و سپس در دانشگاه‌هایی چون هاروارد، پرینستون، ییل، آمستردام و جرج‌تاون تدریس یا پژوهش کرده است. او افزون بر فلسفه دین و کلام جدید، در مولوی‌شناسی نیز چهره‌ای مهم است و درس‌گفتارهای فراوانی درباره مثنوی، غزلیات شمس و تجربه عرفانی دارد.

مهم‌ترین نظریه سروش قبض و بسط تئوریک شریعت است. او در این نظریه میان «دین» و «معرفت دینی» فرق می‌گذارد: دین را امر الهی می‌داند، اما فهم انسان‌ها از دین را تاریخی، متغیر و خطاپذیر. همین ایده به یکی از پایه‌های اصلی روشنفکری دینی در ایران بدل شد.

از دیگر محورهای اندیشه او می‌توان به این‌ها اشاره کرد: