احمد پاکتچی

احمد پاکتچی، زاده‌ی ۱۳۴۲ در تهران، دین‌پژوه، قرآن‌پژوه، حدیث‌پژوه، زبان‌شناس و دانشنامه‌نگار ایرانی است. او کارشناسی تاریخ را در دانشگاه تهران گذراند و سپس در دانشگاه دولتی قزاقستان/آلماتی در دو حوزه‌ی مطالعات ادیان و زبان‌شناسی تاریخی ادامه تحصیل داد. در معرفی رسمی کمیسیون ملی یونسکو نیز از او به‌عنوان دانش‌آموخته‌ی تاریخ، مطالعات ادیان و زبان‌شناسی تاریخی و دانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی یاد شده است.

پاکتچی از چهره‌های مهم دانشنامه‌نگاری در ایران است. او از سال‌های پایانی دهه‌ی ۱۳۶۰ با مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی همکاری کرد و در حوزه‌های فقه، علوم قرآنی و حدیث، عضویت و مدیریت علمی داشته است. مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی او را عضو شورای عالی علمی و مدیر بخش فقه، علوم قرآنی و حدیث معرفی کرده و از نقش او در بخش انگلیسی دائرةالمعارف، یعنی «اسلامیکا»، نیز یاد کرده است.

زمینه‌های اصلی کار او شامل علوم قرآن و حدیث، تاریخ تفسیر، تاریخ حدیث، فقه‌الحدیث، تاریخ فقه امامیه، فرق اسلامی، مطالعات آسیای مرکزی، زبان‌شناسی تاریخی، نشانه‌شناسی و دانشنامه‌نگاری است. پاکتچی همچنین در فرهنگستان هنر در حوزه‌ی نشانه‌شناسی هنر فعالیت داشته و با حلقه‌ی نشانه‌شناسی تهران نیز مرتبط بوده است.

او افزون بر فعالیت دانشگاهی و پژوهشی، در دی‌ماه ۱۳۹۹ به‌عنوان سفیر و نماینده‌ی دائم ایران در یونسکو منصوب شد. خبر انتصاب او را کمیسیون ملی یونسکو و مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی منتشر کردند.

پاکتچی را می‌توان پژوهشگری میان‌رشته‌ای دانست. بخش مهمی از آثار او به سنت اسلامی مربوط است، اما روش او معمولاً تنها درون‌دینی نیست؛ او از تاریخ، زبان‌شناسی، نشانه‌شناسی، متن‌پژوهی و مطالعات تطبیقی برای تحلیل متون و سنت‌های اسلامی استفاده می‌کند. به همین دلیل، در آثارش موضوعاتی مانند تاریخ حدیث، نقد متن، ترجمه‌شناسی قرآن، فرق اسلامی، جریان‌های تصوف، اصطلاح‌شناسی علمی و زبان‌های ایرانی و سامی در کنار هم دیده می‌شوند.