درس‌گفتارهای تفکر نقادانه؛ کاوه بهبهانی

درباره‌ی این ویدئو

این ویدئو مجموعه‌ای از درس‌گفتارهای کاوه بهبهانی درباره تفکر نقادانه است که در سال ۱۳۹۸ در کانون فکر آرکه برگزار شده است. این مجموعه در سه جلسه، به برخی از مهم‌ترین موانع درست اندیشیدن و داوری دقیق می‌پردازد: داده‌کاوی‌های معیوب، حافظه و ادراک برساخته، و میان‌بُرهای ذهنی و سوگیری‌های شناختی.

محور اصلی بحث، این است که خطاهای فکری همیشه از ناآگاهی ساده یا بی‌منطقی آشکار ناشی نمی‌شوند؛ بسیاری از خطاها از سازوکارهای عادی ذهن انسان برمی‌آیند. ذهن برای تصمیم‌گیری سریع از میان‌بُرها استفاده می‌کند، حافظه را بازسازی می‌کند، از داده‌های ناقص الگو می‌سازد و گاه میان همبستگی و علیت تمایز نمی‌گذارد.

در جلسه نخست، مسئله داده‌کاوی‌های معیوب و خطر نتیجه‌گیری از داده‌های گزینشی یا بدفهمیده مطرح می‌شود. جلسه دوم به حافظه و ادراک برساخته می‌پردازد و نشان می‌دهد آنچه به‌عنوان «دیدن» یا «به‌یادآوردن» می‌شناسیم همیشه ثبت بی‌طرفانه واقعیت نیست. جلسه سوم نیز میان‌بُرهای ذهنی و سوگیری‌های شناختی را بررسی می‌کند؛ یعنی الگوهایی که داوری ما را سریع‌تر، اما گاه نادرست‌تر می‌کنند.

اهمیت این درس‌گفتارها در آن است که تفکر نقادانه را به مهارتی عملی برای زندگی روزمره، فهم علم، تحلیل خبر، گفت‌وگو و تصمیم‌گیری تبدیل می‌کنند. این مجموعه برای علاقه‌مندان به فلسفه، علم، روانشناسی، استدلال، سوگیری شناختی و آموزش مهارت‌های فکری مناسب است.

اندیشمندان این ویدئو