مایکل اوکشات

مایکل جوزف اوکشات (Michael Joseph Oakeshott) در سال ۱۹۰۱ در چشام انگلستان به دنیا آمد. او در دانشگاه کمبریج به تحصیل تاریخ و فلسفه پرداخت و تحت تاثیر ایدئالیسم بریتانیایی (به ویژه اندیشه هیگل و برادلی) قرار گرفت. نخستین اثر عمده او «تجربه و وجوه آن» (Experience and Its Modes) در سال ۱۹۳۳ منتشر شد که در آن به تحلیل نحوه فهم انسان از جهان در قالب‌های گوناگون مانند تاریخ، علم و عمل پرداخت. او سال‌ها در مدرسه اقتصاد لندن (LSE) کرسی علوم سیاسی را عهده‌دار بود و جانشین هارولد لاسکی شد.

هسته اصلی فلسفه سیاسی اوکشات، نقد نوین «عقل‌گرایی» (Rationalism) در مدرنیته است. او در مجموعه مقالات مشهور خود «عقل‌گرایی در سیاست» (۱۹۶۲) مطرح کرد که عقل‌گرایان معتقدند سیاست را می‌توان بر اساس طرح‌ها، نظریه‌های انتزاعی و مهندسی اجتماعی اداره کرد. از نظر اوکشات، این رویکرد ویرانگر است، زیرا «دانش عملی» (Practical Knowledge) را که حاصل سنت، تجربه زیسته، مهارت و عرف‌های تاریخی یک جامعه است نادیده می‌گیرد.

اوکشات در اثر متاخر و مهم خود «درباره رفتار انسانی» (On Human Conduct) میان دو نوع تشکل سیاسی تمایز قائل می‌شود: «جامعه تجاری/هدف‌محور» (Enterprise Association) که در آن حکومت شهروندان را به سمت یک هدف مشترک هدایت می‌کند، و «جامعه مدنی/قانون‌محور» (Civil Association) که در آن حکومت تنها چارچوبی از قوانین کلی و منصفانه را فراهم می‌سازد تا افراد بتوانند اهداف گوناگون خود را پی بگیرند. اوکشات سیاست را نه ابزاری برای رسیدن به آرمان‌شهر، بلکه هنری برای «ناوبری در دریایی بی‌کران» می‌دانست.