زندگی و اندیشه
محمدامین قانعی‌راد جامعه‌شناس ایرانی، استاد مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور و رئیس پیشین انجمن جامعه‌شناسی ایران بود. او از چهره‌های اثرگذار جامعه‌شناسی علم، دانشگاه، سیاست‌گذاری علمی و فرهنگ دانشگاهی در ایران به شمار می‌آید.
سید محمدامین قانعی‌راد در سال ۱۳۳۴ در شهرری به دنیا آمد و در ۲۴ خرداد ۱۳۹۷ در تهران درگذشت. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته جامعه‌شناسی در دانشگاه تهران پی گرفت و در همین رشته تا مقطع دکتری ادامه داد. قانعی‌راد سال‌ها عضو هیئت علمی و استاد جامعه‌شناسی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور بود و در دوره‌ای ریاست انجمن جامعه‌شناسی ایران را بر عهده داشت.
حوزه اصلی پژوهش او جامعه‌شناسی علم، جامعه‌شناسی دانشگاه، فرهنگ علمی، توسعه علمی و نسبت دانش با جامعه ایران بود. او می‌کوشید علم را نه صرفاً مجموعه‌ای از نظریه‌ها و نهادهای رسمی، بلکه به‌مثابه کنشی اجتماعی و فرهنگی بفهمد؛ کنشی که به اعتماد، گفت‌وگو، نهادهای علمی، استقلال دانشگاه و کیفیت روابط میان کنشگران علمی وابسته است.
از آثار و پژوهش‌های او می‌توان به «جامعه‌شناسی رشد و افول علم در ایران»، «جامعه‌شناسی کنشگران علمی در ایران» و پژوهش‌هایی درباره فرهنگ دانشگاهی، سیاست علمی، آموزش عالی و مسائل نهاد علم در ایران اشاره کرد. آثار او برای فهم این پرسش اهمیت دارند که چرا علم در یک جامعه رشد می‌کند یا از پویایی بازمی‌ماند.
اهمیت قانعی‌راد برای مخاطب صدانت در توجه او به پیوند میان علم، فرهنگ و جامعه است. او از جامعه‌شناسانی بود که دانشگاه و نهاد علم را موضوع تأمل عمومی قرار داد و نشان داد کیفیت زندگی علمی، بخشی مهم از کیفیت زندگی فرهنگی و اجتماعی هر جامعه است.
