تفسیر مشکل مفاهیم دین

✍️ مصطفی ملکیان

🔹تعیین و تفسیر ماهیت و حقیقت ایمان از اهم معضلات فلسفه ی دین است.ایمانی که از ما خواسته اند چیست؟ اگر به ما بگویند نماز بخوانید یا روزه بگیرید و یا غیبت نکنید، می دانیم که اگر چه نکنیم اطاعت کرده ایم و اگر چه بکنیم عصیان کرده ایم اما وقتی گفته می شود: " یا ایها الذین آمنوا آمنوا " این جا اگر چه بکنیم این امر " آمنوا " را اطاعت کرده ایم و اگر چه بکنیم عصیان کرده ایم؟ این جا – به تعبیری – با یک مفهوم انتزاعی سروکار داریم و فهم ماهیت آن بسیار بسیار مشکل است. مفاهیمی هم چون، ایمان، امید، انتظار و توبه، مفاهیمی می باشند که " مشت پِر کن نیستند و نمی شود به این سادگی آن ها را معنا کرد.

🔹مثلاً " توبوا الی الله " به چه معناست لغت تا این جا به ما کمک می کند که " تاب " به معنی " آب " و " رَجَع " است، اما خود " بازگشت و رجوع به خدا " به چه معناست؟ البته گاهی ما در زندگی لفظ ایمان و یا امید را به کار می بریم اما فهم این الفاظ وقتی در شرع به کار می رود مشکل است. مثلاً می بینیم اُمنّیه و امل مذموم است ولی رجاء و امید، ممدوح است. و اگر کسی ادعا کند که انتظار دارای فلان معناست، سؤال ما این است که اساساً متدولوژی کشف معنای این دسته از مفاهیم چیست؟ و این معنا را از کجا آورده اید و با چه روشی کشف کرده اید.

❇️ مرگ و جاودانگی | جلسه سی و پنجم