اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
در این سخنرانی و گفتوگوی آنلاین، مصطفی ملکیان به نسبت میان اخلاق خشونتپرهیزی و اخلاق دفاع مشروع میپردازد. پرسش اصلی این است که آیا پرهیز از خشونت همیشه وظیفه اخلاقی است، یا در برخی موقعیتها دفاع از خود و دیگران میتواند اخلاقاً موجه باشد.
این ویدئو سخنرانی و گفتوگوی آنلاین مصطفی ملکیان با موضوع «اخلاق خشونتپرهیزی و اخلاق دفاع مشروع» است که به همت کانون بعثت اخلاق در ۱۶ دی ۱۴۰۱ برگزار شده است. موضوع بحث در مرز فلسفه اخلاق، اخلاق عملی و مسئله خشونت قرار دارد.
محور اصلی سخنرانی، بررسی تنش میان دو دغدغه اخلاقی مهم است: از یک سو، آرمان خشونتپرهیزی و کاستن از رنج و آسیب؛ و از سوی دیگر، امکان یا ضرورت دفاع مشروع در برابر تجاوز، ظلم یا تهدید. این پرسش در سطح فردی، اجتماعی و سیاسی اهمیت دارد، زیرا انسانها گاه در موقعیتهایی قرار میگیرند که ترک خشونت و اقدام دفاعی هر دو پیامدهای اخلاقی جدی دارند.
ملکیان در چنین بحثی معمولاً مسئله را از منظر دقت مفهومی، تمایزگذاری اخلاقی و سنجش پیامدها بررسی میکند: خشونت چیست، دفاع مشروع چه شرایطی دارد، مرز میان انتقام و دفاع کجاست، و چگونه میتوان میان کرامت انسان، کاهش رنج و مسئولیت اخلاقی نسبت به خود و دیگران تعادل برقرار کرد.
اهمیت این ویدئو در آن است که یکی از دشوارترین مسائل اخلاقی را به پرسشی روشن و قابل گفتوگو تبدیل میکند. این بحث برای مخاطبانی مناسب است که به فلسفه اخلاق، خشونتپرهیزی، عدالت، دفاع مشروع، مسئولیت اخلاقی و نسبت اخلاق با سیاست علاقه دارند.




