چرا این کتاب؟
- برای شناخت دیدگاه داریوش شایگان درباره گفتوگوی تمدنها.
- برای فهم تفاوت میان تفکر اسطورهای و تفکر علمی مدرن.
- برای آشنایی با تحلیل شایگان از هویت فرهنگی در جهان معاصر.
- برای مطالعه پیوند میان فلسفه، اسطوره، هنر و فرهنگ آسیایی.
معرفی کتاب
«بتهای ذهنی و خاطره ازلی» مجموعهای از مقالات و خطابههای داریوش شایگان است که در آن نویسنده به یکی از دغدغههای اصلی اندیشه خود، یعنی مواجهه تمدنهای بزرگ و امکان گفتوگوی میان فرهنگها، میپردازد. شایگان در این اثر پرسشهایی درباره سلطه تفکر تکنیکی غرب، تفاوت میان سنتهای فکری آسیایی و غربی، و جایگاه ایران در میان تمدنهای بزرگ مطرح میکند.
کتاب در دو بخش تنظیم شده است. بخش نخست شامل مقالههایی مانند «معارضهجویی معاصر و هویت فرهنگی»، «بتهای ذهنی و خاطره ازلی»، «تفکر هندی و علم غربی» و «تصویر یک جهان یا بحثی درباره هنر ایران» است. در این بخش شایگان به موضوعاتی مانند هویت فرهنگی، اسطوره، تفکر هندی و هنر ایرانی میپردازد.
بخش دوم کتاب به بررسی ساختار اسطورهها و نقش آنها در شکلگیری ذهن انسان اختصاص دارد. یکی از محورهای مهم این بخش، نقد مفهوم «بتهای ذهنی» فرانسیس بیکن از منظر مفهوم کهنالگوهای یونگی و بررسی محدودیتهای انسان در رهایی کامل از پیشفرضهای فرهنگی و تاریخی است.
این اثر برای علاقهمندان به فلسفه فرهنگ، تاریخ اندیشه، مطالعات تمدنی و آثار داریوش شایگان مناسب است و یکی از نمونههای مهم تلاش او برای فهم نسبت میان سنتهای شرقی و مدرنیته غربی به شمار میرود.