مناظره ابوالقاسم فنائی و محمدرضا نیکفر پیرامون رابطه دین و اخلاق

ابوالقاسم فنائی و محمدرضا نیکفر در مناظره‌ای پیرامون رابطه دین و اخلاق توافق دارند که دین نمی‌تواند منبع مبانی اخلاقی باشد؛ اما یکی از نقش دین در تقویت اخلاق دفاع می‌کند و دیگری دین را گاه عامل تخریب اخلاق می‌داند.

آیا دین به سلامت اخلاقی جامعه کمک می کند؟ دین اخلاق را تقویت می کند یا تخریب؟

اخلاق مجموعه ارزش هایی ست که مناسبات فرد با دیگران را شکل می دهد. اخلاق وقتی مفهوم می یابد که در دنیای فرد مشغله یی پیدا می شود به نام "دیگری". در این حوزه اجتماعی دین چه نقشی می تواند ایفا کند؟ بسیاری از دینداران می گویند دین پیش ار هر چیز برای رستگاری فرد است. در این صورت آیا می توان از آن برای تنظیم روایط فرد با دیگران بهره گرفت؟ اگر دین برای تلطیف رابطه فرد با خدای اوست آیا می توان از آن برای تلطیف اجتماع کمک گرفت؟ اگر جواب با سوال منفی ست از دین چه می ماند؟ آیا محدود کردن دین به رابطه فرد با آفریدگارش و کنار گذاشتن آن از حوزه اخلاق، دین را از پیام اجتماعی آن تهی نمی کند؟

ابوالقاسم فنائی، نو اندیش دینی و نویسنده کتاب "دین در ترازوی اخلاق" و محمد رضا نیکفر فیلسوف سکولار و نویسنده کتاب "خشونت، حقوق بشر، جامعه مدنی"، به سوال های دو پرسشگر و داریوش کریمی، مجری برنامه، جواب می دهند. محمد حسین قدیانی و محمد سفریان می پرسند رابطه اخلاق دینی با خشونت دینی چیست و می پرسند آیا اخلاق را می توان مجموعه یی ثابت از قواعد رفتاری دانست و اگر جواب منفی است آیا می توان از دین در تنظیم این روابط کمک گرفت.

نغز آنکه هر دو صاحبنظر در برنامه می‌گویند دین نمی تواند منبعی باشد برای استخراج مبانی اخلاقی. اما یکی از آنان از نقش دین درتقویت اخلاق دفاع می کند حال آنکه دیگری با این استدلال که دین گاه می تواند اخلاق را تخریب کند، به نتایج دیگری می رسد.