زندگی و اندیشه
آخوند خراسانی، با نام محمدکاظم خراسانی، فقیه و اصولی برجسته شیعه در اواخر دوره قاجار و از مراجع اثرگذار نجف بود. او مؤلف «کفایة الاصول» است و در تاریخ سیاسی ایران به‌سبب حمایت فقهی و سیاسی از جنبش مشروطه جایگاهی مهم دارد.
محمدکاظم خراسانی، مشهور به آخوند خراسانی، در سال ۱۲۵۵ قمری در مشهد زاده شد و پس از تحصیل در خراسان، برای تکمیل دانش حوزوی به نجف رفت. او در فقه و اصول به مرتبه مرجعیت رسید و حلقه درسش از مهم‌ترین مراکز علمی حوزه نجف در اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم قمری بود.
مهم‌ترین اثر علمی او «کفایة الاصول» است؛ کتابی که به یکی از متون محوری آموزش اصول فقه در حوزه‌های علمیه شیعه تبدیل شد. جایگاه آخوند خراسانی در سنت اصولی شیعه به‌سبب دقت نظری، فشردگی استدلال و تأثیر گسترده این اثر بر نسل‌های بعدی فقیهان و اصولیان بسیار برجسته است.
آخوند خراسانی در عرصه سیاست نیز از چهره‌های کلیدی پشتیبان مشروطه ایران بود. او همراه با شماری از علمای نجف از محدود شدن قدرت استبدادی، تشکیل مجلس و قانون‌مندی حکومت حمایت کرد و کوشید نشان دهد مشروطه می‌تواند با مبانی دینی و مصالح عمومی سازگار باشد. از این رو، نام او در تاریخ اندیشه سیاسی ایران با پیوند میان فقه شیعه، قانون‌خواهی و مبارزه با استبداد گره خورده است.
