
علوم اعصاب شناختی و فلسفه ذهنپرتغالی-آمریکاییزادهی ۱۹۴۴
ما ماشینهای متفکری نیستیم که احساس میکنند؛ ما ماشینهای احساسگری هستیم که فکر میکنند.
آنتونیو داماسیو عصبشناس پرتغالی-آمریکایی است که با آثاری چون «اشتباه دکارت» نشان داد احساسات نه مانعی در برابر تعقل، بلکه بخشی جداییناپذیر از تصمیمگیری عقلانی و آگاهی انساناند. او با نقد دوگانهانگاری دکارتی میان ذهن و بدن، یکی از تأثیرگذارترین چهرههای علوم اعصاب شناختی معاصر است.
آنتونیو داماسیو در ۲۵ فوریه ۱۹۴۴ در لیسبون پرتغال زاده شد. او پزشکی را در دانشکده پزشکی دانشگاه لیسبون خواند، دوره دستیاری تخصصی مغز و اعصاب را همانجا گذراند و دکترای خود را نیز در همین دانشگاه گرفت. سپس به آمریکا رفت و در مرکز پژوهشهای زبانپریشی بوستون زیر نظر نورمن گشویند به پژوهش پرداخت. از ۱۹۷۶ تا ۲۰۰۵ ریاست بخش مغز و اعصاب دانشگاه آیووا را برعهده داشت و اکنون استاد علوم اعصاب، روانشناسی و فلسفه در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و مدیر مؤسسه مغز و خلاقیت آن است.
مهمترین سهم داماسیو در علم، فرضیه «نشانگر جسمانی» است: بر پایه این فرضیه، احساسات بدنی نقشی حیاتی و نه فرعی در فرایند تصمیمگیری عقلانی ایفا میکنند، بهگونهای که آسیب به نواحی مرتبط با پردازش هیجان در مغز میتواند توانایی تصمیمگیری عقلانی فرد را مختل کند، حتی اگر تواناییهای شناختی او دستنخورده بمانند. این یافتهها، که بر پایه مطالعه بیمارانی با آسیب مغزی بهدست آمد، مستقیماً چالشی است علیه دوگانهانگاری دکارتی میان ذهن و بدن.
کتاب «اشتباه دکارت: احساس، عقل و مغز انسان» (۱۹۹۴) او را به شهرت جهانی رساند و به بیش از سی زبان ترجمه شد. در آثار بعدی چون «احساسِ آنچه رخ میدهد» (۱۹۹۹)، «در جستوجوی اسپینوزا» (۲۰۰۳) و «خود به ذهن میآید» (۲۰۱۰)، داماسیو کاوش خود درباره ریشههای زیستی احساسات، آگاهی و خویشتن را ادامه داد و بهویژه به فلسفه اسپینوزا بهعنوان پیشگام نگرشی وحدتگرا به ذهن و بدن پرداخت. او همچنین عضو شورای دولتی پرتغال و دریافتکننده جوایزی چون جایزه پسوا (۱۹۹۲) و گراوماير (۲۰۱۴) بوده است.
