ز دست دیده و دل هر دو فریاد که هر چه دیده بیند دل کند یاد بسازم خنجری نیشش ز فولاد زنم بر دیده تا دل گردد آزاد
زندگی و اندیشه
باباطاهر عریان از شاعران و عارفان نامدار ایرانی، احتمالاً در سده چهارم و پنجم هجری، است که بیشتر با دوبیتی‌های ساده، سوزناک و عارفانه شناخته می‌شود. زبان شعر او آمیخته‌ای از فارسی کهن و گویش‌های غرب ایران است و مضامین اصلی آن عشق، فراق، رنج، بی‌قراری و طلب معنوی است.
باباطاهر، مشهور به باباطاهر عریان، از چهره‌های برجسته شعر عرفانی فارسی است که زندگی او با روایت‌ها و افسانه‌های بسیار درآمیخته است. درباره تاریخ دقیق تولد و وفات او آگاهی قطعی در دست نیست، اما معمولاً او را از شاعران سده چهارم و پنجم هجری و وابسته به ناحیه همدان و غرب ایران می‌دانند. آرامگاه او در همدان از مکان‌های شناخته‌شده فرهنگی و ادبی ایران است.
شهرت باباطاهر بیش از هر چیز به دوبیتی‌های اوست؛ شعرهایی کوتاه، صمیمی و پرآوازه که با زبانی نزدیک به گفتار مردم و سرشار از عاطفه بیان شده‌اند. این دوبیتی‌ها از عشق زمینی آغاز می‌کنند و اغلب به تجربه‌ای عارفانه و وجودی می‌رسند؛ تجربه‌ای از تنهایی، غربت، بی‌قراری، طلب حقیقت و سوختن در راه معشوق.
در کنار دوبیتی‌ها، رساله‌ای کوتاه به عربی با عنوان «کلمات قصار» نیز به او منسوب است که در آن مضامین عرفانی و اخلاقی دیده می‌شود. هرچند انتساب همه آثار منسوب به باباطاهر قطعی نیست، جایگاه او در حافظه فرهنگی ایرانیان بیش از هر چیز با همان دوبیتی‌های موجز و پرشور تثبیت شده است.
اهمیت باباطاهر برای مخاطب امروز در پیوند میان سادگی زبان و عمق تجربه معنوی است. شعر او نشان می‌دهد که بیان عرفانی همیشه نیازمند زبان پیچیده نیست؛ گاهی یک دوبیتی کوتاه می‌تواند جهانی از عشق، درد، ایمان و جست‌وجوی درونی را در خود جای دهد.
