جوزف نای

جوزف ساموئل نای جونیور در ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۳۷ در نیوجرسی آمریکا به دنیا آمد. او در دانشگاه پرینستون تحصیل کرد، با بورس رودز به دانشگاه آکسفورد رفت و سپس دکتری علوم سیاسی خود را از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. نای در سال ۱۹۶۴ به هیئت علمی هاروارد پیوست و طی بیش از شش دهه فعالیت دانشگاهی، به یکی از چهره‌های اثرگذار در نظریهٔ روابط بین‌الملل و سیاست خارجی آمریکا تبدیل شد. او از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۰۴ ریاست مدرسهٔ کندی هاروارد را بر عهده داشت.

بخش مهمی از آثار اولیهٔ نای با همکاری رابرت کیوهان شکل گرفت. آن‌ها در دههٔ ۱۹۷۰ مفهوم «وابستگی متقابل پیچیده» را برای توضیح جهانی مطرح کردند که در آن روابط میان کشورها تنها به قدرت نظامی و تعامل دولت‌ها محدود نیست و سازمان‌های بین‌المللی، شرکت‌های چندملیتی و دیگر کنشگران فراملی نیز اهمیت دارند. کتاب «قدرت و وابستگی متقابل» از آثار اصلی این دوره و از متون اثرگذار نظریهٔ روابط بین‌الملل است.

مشهورترین سهم نظری نای مفهوم «قدرت نرم» است: توانایی تأثیرگذاری بر دیگران از راه جاذبه، به جای اجبار یا پرداخت. از نظر او فرهنگ، ارزش‌های سیاسی و سیاست خارجی، در صورتی که برای دیگران مشروع و جذاب باشند، می‌توانند به منابع قدرت تبدیل شوند. او بعدها مفهوم «قدرت هوشمند» را نیز برای تأکید بر ترکیب سنجیدهٔ منابع قدرت سخت و نرم مطرح کرد.

نای افزون بر فعالیت دانشگاهی، در دولت ایالات متحده نیز مسئولیت‌هایی داشت. او در دولت جیمی کارتر در وزارت خارجه و حوزهٔ منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای فعالیت کرد و بعدها ریاست شورای اطلاعات ملی و سمت دستیار وزیر دفاع در امور امنیت بین‌الملل را بر عهده گرفت. این رفت‌وآمد میان دانشگاه و سیاست‌گذاری از ویژگی‌های مهم کارنامهٔ او بود.

از آثار شناخته‌شدهٔ نای می‌توان به «Bound to Lead»، «Soft Power»، «The Future of Power»، «The Powers to Lead» و «Is the American Century Over?» اشاره کرد. مسئلهٔ قدرت، رهبری، سیاست خارجی آمریکا، اخلاق در روابط بین‌الملل و رقابت قدرت‌های بزرگ از محورهای پایدار نوشته‌های او بودند. جوزف نای در ۶ مه ۲۰۲۵ در ۸۸سالگی درگذشت.