اندیشمند خارجی
میشل دو مونتنی
Michel de Montaigneفلسفه، جستارنویسیفرانسوی۱۵۳۳–۱۵۹۲
«بر بالاترین تخت‌های جهان نیز که نشسته باشیم، باز روی نشیمنگاه خود نشسته‌ایم.»
در روزگارِ او
مشاهده در خط زمان اندیشه
زندگی و اندیشه
میشل دو مونتنی، فیلسوف و نویسنده برجسته رنسانس فرانسه و بنیان‌گذار فرم ادبی «جستار» (Essay) است. او با نگاه شکاکانه و خودکاوانه خود، نقش مهمی در شکل‌گیری انسان‌گرایی و اخلاق مدرن ایفا کرد. اثر جاودان او، «جستارها»، یکی از تأثیرگذارترین متون فلسفی و ادبی تاریخ غرب به‌شمار می‌رود.
میشل دو مونتنی (Michel de Montaigne)، متولد ۱۵۳۳ و درگذشته ۱۵۹۲، از مهم‌ترین فیلسوفان و اندیشمندان رنسانس فرانسه بود. او در خانواده‌ای ثروتمند به دنیا آمد و آموزش‌های اولیه خود را بر پایه زبان لاتین و آموزه‌های انسان‌گرایانه دریافت کرد. مونتنی پس از سال‌ها فعالیت در حوزه حقوق و سیاست، در ۳۸ سالگی از زندگی عمومی کناره گرفت و خود را در کتابخانه شخصی‌اش محبوس کرد تا به مطالعه، تفکر و نوشتن بپردازد.
دستاوردهای مونتنی فراتر از فلسفه نظری، در بازآفرینی روش اندیشیدن نهفته است. او فرم ادبی «جستار» را خلق کرد؛ قالبی که در آن اندیشه به جای ارائه نظریات جزم‌آمیز، در شکلی سیال، خودکاوانه و صریح عرضه می‌شود. مونتنی در شاهکار خود، «جستارها» (Essais)، با لحنی شخصی و بی‌پرده به بررسی موضوعات گوناگونی چون مرگ، دوستی، آموزش، روان‌شناسی انسان و حدود دانش بشری پرداخت.
مبنای اندیشه فلسفی مونتنی، شک‌گرایی (Skepticism) آگاهانه و سنجیده است. او با طرح پرسش معروف «من چه می‌دانم؟» (Que sais-je?)، پندار دانستن مطلق و تعصبات مذهبی و سیاسی دوران خود را به چالش کشید. نگاه روان‌شناسانه و واقع‌گرایانه او به طبیعت انسان، تأثیر عمیقی بر اندیشمندان بعدی از جمله رنه دکارت، بلز پاسکال، فرنسیس بیکن، ویلیام شکسپیر و ژاک روسو گذاشت.