ادبیات باید آیینه تمام‌نمای زندگی واقعی و زبان واقعی مردم باشد.
زندگی و اندیشه
سید محمدعلی جمال‌زاده نویسنده، مترجم و از پیشگامان داستان‌نویسی مدرن در ایران است. او را به دلیل نگارش مجموعه داستان «یکی بود یکی نبود» و وارد کردن زبان محاوره‌ای و واقع‌گرایی به نثر فارسی، پدر داستان‌نویسی کوتاه در ایران می‌دانند.
سید محمدعلی جمال‌زاده (۱۲۷۱ – ۱۳۷۶) نویسنده، مترجم و پژوهشگر برجسته ایرانی و فرزند سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی از فعالان مشروطه بود. او در نوجوانی برای تحصیل به بیروت و سپس فرانسه و سوئیس رفت و حقوق خواند. جمال‌زاده بخش اعظم زندگی خود را در ژنو گذراند و سال‌ها در سازمان بین‌المللی کار فعالیت کرد، اما ارتباط فکری و قلمی خود را تا پایان عمر طولانی‌اش با جامعه و ادبیات ایران حفظ نمود.
انتشار مجموعه داستان «یکی بود یکی نبود» در سال ۱۳۰۰ خورشیدی نقطه عطفی در تاریخ ادبیات داستانی ایران به شمار می‌رود. دیباچه مشهور این کتاب به عنوان «بیانیه ادبیات داستانی مدرن ایران» شناخته می‌شود؛ دیباچه‌ای که در آن جمال‌زاده بر لزوم رهایی نثر فارسی از تکلف و پیچیدگی‌های سنت قدمایی و توجه به زبان مردم کوچه و بازار تأکید کرد. او با به‌کارگیری طنز، ضرب‌المثل‌ها و تعابیر عامیانه، الگویی جدید برای داستان‌نویسی واقع‌گرایانه (رئالیستی) ارائه داد.
از دیگر آثار مهم او می‌توان به «دارالمجانین»، «سرو ته یک کرباس»، «قلتشن دیوان»، «صحراکاران» و ترجمه‌های متعددی از جمله «خسیس» مولیر اشاره کرد. اندیشه او بر پایه آسیب‌شناسی اجتماعی، ساده‌نویسی، و نقد خرافات و جزم‌اندیشی استوار بود و آثارش تأثیر شرف‌افزایی بر نسل‌های بعدی نویسندگان ایرانی برجای گذاشت.