زندگی و اندیشه
محمدرضا نکونام، متولد ۱۳۲۷ در گلپایگان و درگذشته در ۱۷ مرداد ۱۴۰۳، فقیه، مدرس حوزه علمیه قم و از استادان عرفان نظری، فلسفه اسلامی، اقتصاد اسلامی و درس خارج فقه بود. او افزون بر تدریس و تألیف، به‌سبب برخی دیدگاه‌های انتقادی و نیز بازداشت و محکومیت در دادگاه ویژه روحانیت شناخته شد.
محمدرضا نکونام در ۲۰ دی ۱۳۲۷ در گلپایگان به دنیا آمد. او فرزند محمدباقر و اهل شهرری بود و تحصیلات حوزوی خود را در تهران آغاز کرد. سپس برای ادامه تحصیل به قم رفت و در درس خارج استادانی چون محمدرضا گلپایگانی، میرزا هاشم آملی و مرتضی حائری حاضر شد.
نکونام در حوزه علمیه قم به تدریس دروس عالی حوزوی، عرفان نظری، فلسفه اسلامی، اقتصاد اسلامی و دوره خارج فقه پرداخت. تألیف آثار دینی و فلسفی و تربیت شاگردان حوزوی از فعالیت‌های علمی او به شمار می‌آید. او همچنین خود را از فعالان پیش از انقلاب معرفی کرده و از سابقه بازداشت توسط ساواک و فعالیت تبلیغی در شهرهای مختلف سخن گفته است.
از دیدگاه‌های مطرح او می‌توان به نقد دخالت دولتی در امر به معروف و نهی از منکر و دفاع از گفت‌وگو به‌جای خشونت و جنگ اشاره کرد. نکونام در تیر ۱۴۰۳ به‌دلیل شکستگی پا در بیمارستان بستری شد و پس از جراحی دچار آمبولی ریه گردید. او سرانجام در ۱۷ مرداد ۱۴۰۳ بر اثر ایست قلبی درگذشت.