نیما یوشیج

علی اسفندیاری، مشهور به نیما یوشیج، در ۱۱ نوامبر ۱۸۹۷ (۲۱ آبان ۱۲۷۶) در روستای یوش در مازندران زاده شد. کودکی را در یوش و در میان زندگی روستایی و ایلی گذراند و طبیعت شمال ایران بعدها در شعرش بازتاب پررنگی یافت. در نوجوانی به تهران آمد و در مدرسه سن‌لویی که مدرسه‌ای فرانسوی بود تحصیل کرد. در همین مدرسه با زبان و ادبیات فرانسه آشنا شد و نظام‌الدین‌ خان که معلمش بود او را با شعر کلاسیک فارسی و ادبیات اروپایی آشنا کرد.

نیما ابتدا شعر را در قالب‌های کهن می‌سرود و نخستین کارهایش به سبک شاعران سنتی بود. با انتشار منظومه «افسانه» در ۱۳۰۱ خورشیدی، گامی آشکار به‌سوی دگرگونی در شعر فارسی برداشت. پس از آن در شعرهایی چون «ققنوس» (۱۳۱۶)، «مانلی» و «غراب»، تجربه‌های تازه‌اش را گسترش داد. او شعر فارسی را از یکنواختی طول مصراع‌ها و قافیه‌بندی ثابت رها کرد و وزن عروضی را بر پایه تعداد ارکان آزاد و متنوع به کار برد. به این ترتیب شعر می‌توانست با کوتاه‌ و بلندی مصراع‌ها خود را با مضمون و حال‌وهوای سروده هماهنگ کند.

نیما در نوشته‌های نظری‌اش، از جمله «حرف‌های همسایه» و «ارزش احساسات»، بر ارتباط شعر با زندگی و تجربه واقعی شاعر تأکید می‌کرد. او معتقد بود شعر باید از طبیعت و زندگی روزمره بجوشد و با زبان و دید شاعر درآمیخته شود و از قید قراردادهای تزئینی رها باشد. توجه او به تصویرپردازی دقیق، نگاه عینی به طبیعت و پیوند صورت با محتوا از ویژگی‌های بنیادین شعر اوست.

او بیشتر عمر را در زندگی ساده و کم‌درآمد، میان تهران و یوش گذراند و آثارش نخست با بی‌اعتنایی و حتی مخالفت بخشی از محافل ادبی روبه‌رو شد. با این همه، شاعرانی چون احمد شاملو، مهدی اخوان ثالث، فروغ فرخزاد و سهراب سپهری، هر یک به شیوه خود، از راه گشوده‌شده او بهره بردند. نیما در ۶ ژانویه ۱۹۶۰ (۱۶ دی ۱۳۳۸) در تهران درگذشت و پس از مرگ، جایگاهش به‌عنوان پدر شعر نو فارسی پذیرفته شد.