تیتوس بورکهارت

تیتوس بورکهارت در سال ۱۹۰۸ در فلورانس ایتالیا در خانواده‌ای سوئیسی و اهل فرهنگ متولد شد. او فرزند مجسمه‌ساز برجسته سوئیسی Carl Burckhardt و از خویشاوندان Jacob Burckhardt، مورخ نامدار هنر و عصر رنسانس بود. بورکهارت در جوانی به مطالعه تاریخ هنر، شرق‌شناسی و زبان‌های شرقی پرداخت و سفرهای متعدد او به شمال آفریقا، به‌ویژه مراکش، مسیر زندگی و فکری او را تغییر داد؛ او در آنجا به اسلام گرایش یافت و نام «إبراهیم عزالدین» را برای خود برگزید.

بورکهارت بخش مهمی از عمر خود را صرف پژوهش در حکمت، هنر و عرفان سنت‌های بزرگ جهان، به‌ویژه سنت اسلامی، کرد. او سال‌ها به‌عنوان مدیر انتشارات معتبر Olten در سوئیس فعالیت کرد و آثار کلیدی متعددی را در باب حکمت خالده و هنر سنتی به چاپ رساند. همچنین او به‌دلیل شناخت عمیقش از بافت تاریخی و معماری اسلامی، به‌عنوان مشاور ارشد یونسکو برای بازسازی و حفظ بافت سنتی شهر کهن فاس (Fes) در مراکش انتخاب شد.

آثار برجسته بورکهارت را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد: آثار او در باب هنر اسلامی شامل کتاب‌های درخشان «هنر اسلامی: زبان و بیان» و «هنر مقدس در شرق و غرب» است. در حوزه عرفان و تصوف، کتاب «مدخل به عقاید تصوف» و ترجمه‌های مهم او از آثار ابن‌عربی (مانند فصوص‌الحکم) و عبدالکریم جیلی شایان ذکر است. اندیشه مرکزی بورکهارت بر این باور استوار بود که هنر مقدس صرفاً یک بیان زیبایی‌شناختی نیست، بلکه تجلی نوری از حقایق مابعدالطبیعی و مظهر امر قدسی در قالب صورت‌های مادی است.