رذائلی که با جلوهی فضائل ظاهر میشوند
گزیدههای استاد مصطفی ملکیان@mostafamalekian
✍️مصطفی ملکیان
🔹لا روشفکو تمام بحثش در رساله «حکمتها»، در باب این است که هر چیزی که فضیلت اخلاقی توست، بالمآل از یک پستیِ عمیقتری در خود تو چشمه میگیرد. مثال میزنم: تواضع یکی از فضائل بزرگ است، ولی لا روشفکو در این رساله نشان میدهد آن که تواضع دارد، تواضعش فقط برای خودشیرین کردن است و خودشیرین کردن یکی از رذائل اخلاقی است!
🔹لا روشفوکو این جا حرفی از روان ناخودآگاه نمیزند، اما میخواهد بگوید یک عمقی وجود دارد که این عمق سرچشمه رذائل فراوانی است و زمانی که به سطح میرسد به شکل فضیلت خود را نشان میدهد.
🔹کتاب لا روشفوکو واقعا عبرتانگیز است، وقتی به خودمان رجوعمیکنیم، میبینیم کمابیش بیوجه نیست. ما خیلی وقتها رذائل فُرودینترمان، فضائل فرازینترمان میشود. در عمق رذیلت داریم اما جلوه فرازینش فضیلت است. به نظر میآید این واقعیت آدم را شوکه میکند، یک تکانهای به آدم میدهد که عجب! پس من این هستم!
🔹لا روشفکو تمام بحثش در رساله «حکمتها»، در باب این است که هر چیزی که فضیلت اخلاقی توست، بالمآل از یک پستیِ عمیقتری در خود تو چشمه میگیرد. مثال میزنم: تواضع یکی از فضائل بزرگ است، ولی لا روشفکو در این رساله نشان میدهد آن که تواضع دارد، تواضعش فقط برای خودشیرین کردن است و خودشیرین کردن یکی از رذائل اخلاقی است!
🔹لا روشفوکو این جا حرفی از روان ناخودآگاه نمیزند، اما میخواهد بگوید یک عمقی وجود دارد که این عمق سرچشمه رذائل فراوانی است و زمانی که به سطح میرسد به شکل فضیلت خود را نشان میدهد.
🔹کتاب لا روشفوکو واقعا عبرتانگیز است، وقتی به خودمان رجوعمیکنیم، میبینیم کمابیش بیوجه نیست. ما خیلی وقتها رذائل فُرودینترمان، فضائل فرازینترمان میشود. در عمق رذیلت داریم اما جلوه فرازینش فضیلت است. به نظر میآید این واقعیت آدم را شوکه میکند، یک تکانهای به آدم میدهد که عجب! پس من این هستم!