«تمنّای چیدن میوه ی ماورایی» نوشته‌ی حسن محدثی

چندی پیش (در دو نوبت متوالی در ماه های آذر و دی 1395) در سر داوری رساله ای درباره ی آرای چارلز تایلور در دانش گاه ادیان و مذاهب قم بحثی پیش آمد بر سر نوع نگرش دینی چارلز تایلور. مناقشه بر سر این بود که آیا سخن گفتن از امر ماورایی در چارچوب درون ماندگار (immanent frame) ممکن است یا نه. هم آقای دکتر سهرابی فر (ان شاء الله دین پژوه آینده) از قول استاد ملکیان (العهده علی الراوی) می گفت که تبیین درون ماندگار امر ماورایی تناقض آمیز است و لذا انتقادی به تفکّر چارلز تایلور وارد است و هم استاد ارج مند آقای ابوالقاسم فنایی – از استوانه های روشن فکری دینی در عصر ما که از ایشان بسیار آموخته ایم- چنین نظری داشتند. بحث من این بود که چنین چیزی ممکن است و برخی متفکران دینی با گرایش مدرن چنین کرده اند و موریس بلوندل فیلسوف کاتولیک فرانسوی و نیز علی شریعتی از جمله ی این متفکّران اند و لذا انتقادی به چارلز تایلور در این مورد وارد نیست و منطق سخن او معتبر و پذیرفتنی است. باری گفتم که هر یک از آنان (بلوندل و شریعتی) بدون ارایه ی تبیینی استعلایی (transcendent explanation) و به نحو درون ماندگار از امر ماورایی سخن گفته اند و به نظر من چارلز تایلور نیز در درون چارچوب درون ماندگار از امر ماورایی سخن می گوید. تنها از این طریق است که می توان در سرمشق مسلط فکری جهان مدرن از باور دینی به نحو معتبر و تأثیرگذاری سخن گفت. این نکته ی مهمی در تفکر دینی مدرن است که بسیاری از متفکران دینی ما بدان اعتنایی ندارند و در عصری که تفکّر پسامتافیزیکی مسلط است هم چنان به نحو متافیزیکی از امر دینی سخن می گویند و لذا سخن شان مسموع نیست. این به ویژه در مورد روحانیان مسلمان صادق است.

.

.

دانلود فایل PDF تمنّای چیدن میوه ی ماورایی

.

.

تمنّای چیدن میوه ی ماورایی: تبیین درون ماندگار امر ماورایی در عصر تفکّر پسامتافیزیکی

حسن محدّثی گیلوایی / 11 دی 1395

.

.