اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
دین
سلسله مباحث «قرائتی جدید از مبانی فکر دینی» از آیت الله سید کمال حیدری
آیتالله سید کمال حیدری در سلسله مباحث «قرائتی جدید از مبانی فکر دینی»: تنها ملاک محاسبهی انسانها داشتن «دلیل» است. باور مبتنی بر برهان، حتی اگر مطابق واقع نباشد، در قیامت معذور و مأجور است.
آیت الله سید کمال حیدری: تنها راه معرفتی برای حقانیّت عالمان و پیروان ادیان و مذاهب، در دست داشتن «دلیل» است و اصلاً جز این ملاک دیگری وجود ندارد برای محاسبۀ انسان ها: «الطريق هو الدليل». اگر کسی راه دیگری سراغ دارد به ما هم نشان دهد! اساساً امکان ندارد انسان به خاطر کاری محاسبه و بازخواست شود – حتی اگر کار و اعتقاد او درست هم بوده باشد – جز از این راه که برای فعل خود دلیل و حجّت داشته باشد؛ یعنی اگر دلیل در دست نداشته باشد، چنانچه به اعتقاد صحیحی هم دست یافته باشد، در قیامت از او پذیرفته نمی شود!
به عنوان مثال، بنده الان مسلمان و شیعه هستم و می گویم حق با اسلام و تشیّع است. حال اگر کسی از من بپرسد بر چه اساسی و با کدام ملاک و معیار می گویی دین حق، فقط اسلام است؟ در پاسخ می گویم به فلان «دلیل». برایش چند دلیل میآورم که اسلام بهترین دین است و من باید مسلمان باشم. اما اگر در قیامت مشخص شود که همه یا بخشی از حقیقت در دین دیگری مثلاً مسیحیّت بوده و خداوند متعال از من سوال بفرماید چرا به آموزه های مسیحیت عمل نکردی؟! در جواب خواهم گفت خدایا «دلیل»، مرا به حقانیت و درست بودن اسلام رهنمون کرد. با این وجود، آیا خدا می تواند بفرماید تو باید به چیزی که دلیلی بر صحّت آن نداشتی و بلکه قطع داشتی که باطل است، ایمان و اعتقاد پیدا می کردی؟! خیر؛ زیرا خودش در قرآن فرموده: «قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ»؛ بقره/ 111 (بگو: «اگر راست مى گوييد، دليل خود را بياوريد!»)؛ یعنی هر کس برای اثبات مدعای خود باید دلیل و برهان بیاورد؛ وگرنه سخن وی اصلاً مسموع و قابل قبول نیست. منطق قرآن، یک منطق عقلانی و معرفتی است.
انسان محاسبه و مؤاخذه نمیگردد مگر به واسطۀ دلیل، اما آنجا که کسی برای اعتقاد و باور خود استدلال و برهان ندارد، اصلاً محاسبه دربارۀ او معنا پیدا نمی کند و مدعای او پذیرفته نمی شود! اگر کسی برای صحیح و بر حقّ بودن دین و مذهب خود دلیل داشت، در قیامت معذور و مأجور است – حتی اگر خلاف آن کشف شد! – اما اگر برای عمل به آموزه های یک دین یا مذهب خاصّ، دلیلی در دست نداشت، حتی اگر دین و مذهب او واقعاً حق و مطابق با واقع هم بوده باشد، خداوند از او نمی پذیرد!؛ چرا که ملاک در محاسبۀ انسان ها دلیل و برهانی است که آنها بر اساس آن به قطع و یقین رسیده اند. و اما اینکه آن دلیل، مطابق با واقع از آب در آید یا مخالف با واقع، از توان انسان ها خارج است؛ زیرا به دلیل عدم عصمت، هیچکس نمی تواند کاری کند تا استدلال خودش را منطبق با واقع و نفس الأمر کند و از هر گونه خطا و اشتباهی در امان بماند.
.
.
جلسه اول: از دیدگاه قرآن، وجه تمایز انسان از سایر موجودات چیست؟!
.
جلسه دوم: "نظریه جواز تعبد به جمیع ادیان و مذاهب الهی و بشری"
.
جلسه سوم: "نظریه جواز تعبد به جمیع ادیان و مذاهب الهی و بشری"
.
جلسه چهارم: "نظریه جواز تعبد به جمیع ادیان و مذاهب الهی و بشری"
.
جلسه پنجم: "نظریه جواز تعبد به جمیع ادیان و مذاهب الهی و بشری"
.
ادامه دارد…
.
.
گفتگو دربارهی این مطلب۷ دیدگاه
فیلم جلسات عربی در کدام سایتِ عربی است؟
در سایت خود ایشان: alhaydari.com
تا آنجا که ما می دانیم اسم این سلسله جلسات (نظریه جواز تعبد به جمیع ملل و نحل است ) که اخیرا به زبان فارسی هفته ای یک جلسه برگزار می شود و در گذشته به زبان عربی و تحت عنوان مواقف فی الصمیم منتشر شده بود و البته با شکلی متفاوت اما آنچه که نوشته اید (قرائتی جدید از مبانی فکر دینی) سلسله جلساتی است که دو روز اول هر هفته القا میشه و عربیه و ظاهرا در حال حاضر به طور مصداقی دارند مبحث مهدویت رو با قرائت جدید بررسی می کنند. فیلم جلسات عربی در سایت عربی هست.
حال اگر در قیامت خدا از شما پرسید: من در قرآن گفته بودم که دین اسلام را برای مکه و حومه فرو فرستادم و باز هم تآکید کردهام که برای هر قوم پیغمبری به زبان خودشان مبعوث کردم، شما چه پاسخ و دلیلی برای ایمان آوردن به دین اسلام میتوانید بیاورید؟
می گوییم خدا تو گفتی مالک همه جهانی گفتی طومار آسمان ها و زمین در هم می پیچی می گوییم تاکید بر مشاهده جان کردی و تفکر اندیشه می گوییم فلسفه غرب خوندیم کدام یک از نحله های فلسفه غرب موفق بود تا به آن ایمان بیاوریم خود غرب گفت شکست خوردم من رو به تبیین موفق و منطقی که منجر به infinite regrees فلسفه و توجیه نمی شود آوردم چون خدا یا می دونی که توجیه خود نیازمند توجیه است پس در یک جا اگر متوقف شود توجیه به مشکل تسلسل نمی خورد چون توصیف کتابی که فرستادی عقلانی انسانی معقول و پر از اندیشه بود و فلاسفه یا مثل هایدگر توجیه گر فاشیسم بودند و یا مثل کارل پاپر ثنا گوی لیبرال دموکراسی حاوی تناقض واژگانی سخن اعراب را منطقی انسانی عقلانی و اندیشمندانه تر از فلاسفه متظاهر توجیه گر جنگ جهانی برآمده از لیبرتال دموکراسی یافتم و گفتم آدم عاقل بایست عقل و منطق را بپذیرد پس اسلام آوردم
ما را به دلیل پیروی نکردن از زرتشت به آتش دوزخ میانذازند
در قرآن آیات دیگر هم هست که میگه اسلام برای تمام جهانیانه، یک نمونه اش آیه 1 سوره «فرقان» است که مى گوید: «تَبارَکَ الَّذِی نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِهِ لِیَکُونَ لِلْعالَمِینَ نَذِیراً»؛ (جاوید و پر برکت است خداوندى که قرآن را بر بنده اش نازل کرد، تا همه جهانیان را انذار کند). در ضمن اسلام دعوت کرده به دنبال دین حق و درست باشیم و پیرو برهان و دلیل محکم. ایت الله حیدری هم در کتب اعتقادیشون اثبات کرده اند که فقط اسلام دین حقه و از اسلام فقط مذهب تشیع.