چرا این کتاب؟
- برای فهم نسبت دین، اخلاق و بحران محیط زیست.
- برای آشنایی با رویکرد قرآنی و الهیاتی به طبیعت.
- برای دیدن محیط زیست بهعنوان مسئلهای اخلاقی، نه صرفاً فنی.
- برای علاقهمندان فقه، الهیات، فلسفه اخلاق و مطالعات محیط زیست.
معرفی کتاب
«الهیات و محیط زیست» برگرفته از برخی سخنرانیهای سید مصطفی محقق داماد در کنفرانسهای بینالمللی درباره نسبت الهیات و محیط زیست است. کتاب از این ایده آغاز میکند که بحران محیط زیست تنها محصول صنعت، تکنولوژی یا مدیریت نادرست منابع نیست؛ بلکه ریشهای عمیقتر در نوع نگاه انسان به طبیعت، خداوند و جایگاه خود در جهان دارد.
محقق داماد در این اثر، محیط زیست را مسئلهای اخلاقی و الهیاتی میداند. از نظر او، وقتی انسان خود را جدا از زیستبوم و مستقل از احاطه الهی تصور کند، طبیعت به موضوع تصرف، مصرف و تخریب تبدیل میشود. در برابر این نگاه، کتاب میکوشد تصویری از طبیعت بهمثابه تجلی کلام الهی و عرصه مسئولیت انسان ارائه کند.
کتاب در یازده بخش تنظیم شده و موضوعاتی مانند مدرنیته و تقدسزدایی از طبیعت، رابطه بحران محیط زیست و جهانبینی، ادیان و محیط زیست، دیدگاه قرآن درباره طبیعت، فقه محیط زیست و تاریخ تمدن ایران در مواجهه با طبیعت را بررسی میکند. استفاده گسترده از آیات قرآن و ارجاع به متفکرانی چون ابنسینا، فارابی، ملاصدرا، سعدی، علامه طباطبایی و ویلیام چیتیک، به کتاب وجهی میانرشتهای داده است.
این اثر برای خوانندگانی مناسب است که میخواهند بحران محیط زیست را فراتر از زبان تکنیکی و مدیریتی بفهمند. علاقهمندان الهیات، فلسفه اخلاق، فقه، مطالعات قرآن و محیط زیست میتوانند در این کتاب با چارچوبی دینی و اخلاقی برای بازاندیشی در نسبت انسان و طبیعت روبهرو شوند.