چرا این کتاب؟
- برای شناخت پیوند میان اندیشه‌های سیاسی و ساختارهای اجتماعی در ایران معاصر.
- برای فهم چگونگی تبدیل مفاهیم شرق و غرب به گفتمان‌های سیاسی و ایدئولوژیک.
- برای بررسی نقش خرده‌بورژوازی در تحولات فکری و سیاسی ایران.
- برای آشنایی با تحلیل جامعه‌شناختی نویسنده از روشنفکری و جریان‌های سیاسی معاصر.
معرفی کتاب
کتاب «شرقگرایی و شرقزدگی» تلاشی است برای تحلیل جامعه‌شناختی و سیاسی دو مفهومی که در تاریخ معاصر ایران نقش مهمی یافته‌اند. کرامتالله راسخ نشان می‌دهد که چگونه شرق و غرب، فراتر از معنای جغرافیایی خود، به مفاهیمی برای تفسیر هویت، سیاست و کشمکش‌های اجتماعی تبدیل شده‌اند.
نویسنده در این اثر بر نقش طبقه خرده‌بورژوازی در جوامع در حال توسعه، به‌ویژه ایران، تمرکز می‌کند و روشنفکران عمومی و روحانیون را به‌عنوان نمایندگان اجتماعی این طبقه بررسی می‌کند. از نگاه او، تحولات سیاسی ایران در نیمه دوم قرن بیستم بدون توجه به جایگاه این گروه‌های اجتماعی قابل فهم نیست.
کتاب در دو بخش «شرقگرایی» و «شرقزدگی» و در هفده فصل تنظیم شده است. بخش نخست به مفهوم شرق و شکل‌های مختلف شرقگرایی می‌پردازد و بخش دوم، کاربردهای سیاسی و ایدئولوژیک مفهوم شرقزدگی را با تمرکز بر نمونه‌هایی مانند جلال آل‌احمد، داریوش شایگان و احسان نراقی بررسی می‌کند.
این کتاب برای علاقه‌مندان به جامعه‌شناسی سیاسی، تاریخ اندیشه معاصر ایران و بررسی نسبت سنت، مدرنیته و هویت فرهنگی مناسب است.
موضوع این کتاب، تحلیل عاملیت اجتماعی و سیاسی طبقه خرده بورژوازی در جوامع درحال توسعه در دوران گذار از ساختار اجتماعی جماعتی به جامعهای در خاورمیانة اسلامی از دیدگاه جامعه‌شناسی، به ویژه حوزة جامعه‌شناسی سیاسی است.
از فهرست کتاب
- ۱فصل اول: کلیات
- ۲فصل دوم: تفسیر گفتمانی مفهوم شرق
- ۳فصل سوم: تفسیر گفتمانی مفهوم شرقگرایی
- ۴فصل چهارم: تفسیر گفتمانی مفهوم شرقگرایی سنتی
- ۵فصل پنجم: شرقگرایی سنتی در ایران
- ۶فصل ششم: تفسیر گفتمانی مفهوم شرقزدگی
- ۷فصل هفتم: شرقزدگی و روشنفکری عمومی
- ۸فصل هشتم: شرقزدگی و خرده‌بورژوازی
- ۹فصل دوازدهم: شرقزدگی روسی
- ۱۰فصل چهاردهم: شرقزدگی و جمهوری اسلامی
- ۱۱فصل پانزدهم: شرقزدگی و جلال آل‌احمد
- ۱۲فصل شانزدهم: شرقزدگی و داریوش شایگان
- ۱۳فصل هفدهم: شرقزدگی و احسان نراقی