چرا این کتاب؟
- کتاب همدلی را بهعنوان راهنمای اخلاقی ضعیف نقد میکند و محدودیتهای آن را با شواهد روانشناختی نشان میدهد.
- مفهوم «سوگیری همدلانه» را معرفی میکند که میتواند به تعصب و ترجیح ناعادلانه بینجامد.
- جایگزینی به نام شفقتورزی منطقی پیشنهاد میدهد که ترکیبی از مهربانی و خرد است.
- برای درک عمیقتر روابط انسانی، اخلاق و تصمیمگیری عمومی منبعی روشن و بحثبرانگیز است.
- ترجمۀ مهدی ملکمحمد با زبان روان و افزودههایی مانند مصاحبه با نویسنده، دسترسی به اثر را آسان کرده است.
معرفی کتاب
کتاب علیه همدلی اثر پل بلوم، استاد روانشناسی دانشگاه ییل، یکی از بحثبرانگیزترین آثار سالهای اخیر در حوزۀ روانشناسی اخلاق است. بلوم استدلال میکند که همدلی برخلاف تصور عمومی، عاملی حیاتی برای اخلاقگرایی نیست و گرایش به احساسات همدلانه باید محدود شود. او مفهوم «سوگیری همدلانه» را مطرح میکند: تمایل انسانها به همذاتپنداری آسانتر با کسانی که شبیه خودشان هستند، که میتواند به تعصب و نژادپرستی منجر شود.
بلوم نشان میدهد که همدلی اغلب ما را به تمرکز بر یک فرد خاص و نادیده گرفتن آمار و واقعیتهای بزرگتر سوق میدهد و حتی میتواند شعلۀ خشونت را روشن کند. راهحل او اخلاقیاتی مبتنی بر کنترل بر خویشتن، هوش و خیرخواهی فراگیر است؛ نوعی مهربانی درونی که مستقل از احساس همدلی عمل میکند و او آن را شفقتورزی منطقی مینامد.
این کتاب برای دانشجویان روانشناسی، علوم اجتماعی و فلسفه، و همچنین روانشناسان و علاقهمندان به اخلاق کاربردی، اثری ارزشمند است. ترجمۀ مهدی ملکمحمد (نشر رشد، ۱۴۰۲) با مقدمهای روشن، مصاحبه با نویسنده و نمایه، مطالعۀ آن را برای مخاطب فارسیزبان آسانتر کرده است.