چرا این کتاب؟
- روایتی داستانی از مبارزه مردم کرت علیه حاکمیت عثمانی در شورش ۱۸۸۹ ارائه میکند.
- مفهوم آزادی را در نسبت با مرگ، مقاومت، میهن و مسئولیت فردی به پرسش میکشد.
- شخصیتهایی خاکستری میآفریند که میان عشق، نفرت، وظیفه و خواستههای شخصی گرفتارند.
- فرهنگ عامه، زبان و فضای اجتماعی جزیره کرت حضوری پررنگ در جهان رمان دارد.
- برای آشنایی با یکی از آثار مهم ادبیات مدرن یونان و جهان داستانی کازانتزاکیس مناسب است.
معرفی کتاب
«آزادی یا مرگ» که عنوان اصلی یونانی آن «کاپیتان میکالس» است، از رمانهای شناختهشده نیکوس کازانتزاکیس و اثری درباره مبارزه مردم کرت با حاکمیت عثمانی است. بخش اصلی وقایع رمان در شورش سال ۱۸۸۹ روی میدهد و پهلوان میکلس، مبارزی کرتی، در مرکز داستان قرار دارد. کازانتزاکیس برای آفرینش این شخصیت از پدر خود الهام گرفته است.
رمان تنها شرح یک قیام سیاسی نیست. کازانتزاکیس سرنوشت شخصیتهایش را با عشق، کینه، دوستی، تعلق قومی و دینی و میل به آزادی پیوند میدهد. رابطه میان یونانیان مسیحی و ترکهای مسلمان نیز بخشی از پیچیدگی جهان داستان را میسازد و نشان میدهد که مرزهای دوستی و دشمنی همیشه به سادگی مرزهای سیاسی و قومی نیستند.
کرت برای کازانتزاکیس صرفاً محل وقوع داستان نیست. او خود در این جزیره و در روزگاری متولد شد که کرت هنوز زیر سلطه عثمانی بود و تجربه کشمکشهای سیاسی دوران کودکیاش بر جهان فکری و ادبی او تأثیر گذاشت. استفاده گسترده از اصطلاحات و فرهنگ عامه کرتی نیز به رمان هویتی بومی میدهد و مبارزه سیاسی را با تجربه زیسته مردم جزیره پیوند میزند.
«آزادی یا مرگ» در امتداد یکی از دغدغههای مهم آثار کازانتزاکیس قرار دارد: انسانی که در کشاکش آزادی و ضرورت، جسم و روح، عشق و وظیفه میکوشد از محدودیتهای خود فراتر رود. در این رمان، آزادی بهایی سنگین دارد و شخصیتها ناچارند نسبت خود را با فداکاری، خشونت و مرگ تعیین کنند.