چرا این کتاب؟
- برای آشنایی با نسبت دین و اخلاق محیط زیست در قالبی منظم و فلسفی.
- برای فهم ایدۀ «اجماع همپوش» در یکی از مسائل مهم اخلاق کاربردی.
- برای مقایسۀ دیدگاههای یهودیت، مسیحیت و اسلام درباره طبیعت.
- برای شناخت نظریۀ احترام به طبیعت و نقدهای وارد بر آن.
- برای خوانندگانی که به اخلاق، دین و بحران محیط زیست علاقه دارند.
معرفی کتاب
کتاب «دین و اخلاق محیط زیست» پژوهشی دربارۀ نسبت میان اخلاق دینی و اخلاق فرادینی در قلمرو محیط زیست است. مسئلۀ اصلی کتاب این است که آیا میتوان دربارۀ مسئولیت اخلاقی انسان نسبت به طبیعت، حیوانات و موجودات زنده به توافقی دست یافت که هم برای دینداران معنادار باشد و هم برای اخلاق سکولار یا فرادینی.
کتاب با تعریف مفاهیم اصلی مانند محیط زیست، اخلاق محیط زیست، دین و اجماع همپوش آغاز میشود. سپس نظریههای مهم اخلاق محیط زیست را از نظر کانون ارزش و ملاک ارزیابی اخلاقی طبقهبندی میکند و بهطور ویژه نظریۀ «احترام به طبیعت» را توضیح میدهد و نقد میکند.
در بخشهای بعدی، نویسندگان دیدگاههای موجود درباره یهودیت، مسیحیت و اسلام را در نسبت با محیط زیست بررسی میکنند. از یک سو به نقدهایی میپردازند که ادیان ابراهیمی را در بحران زیستمحیطی مؤثر دانستهاند، و از سوی دیگر ظرفیتهای درونی سنتهای دینی برای حمایت از طبیعت را نشان میدهند.
این کتاب در امتداد دغدغههای ابوالقاسم فنائی درباره رابطۀ دین و اخلاق قرار میگیرد؛ با این تفاوت که اینبار مسئله در حوزۀ اخلاق کاربردی و بحران محیط زیست دنبال میشود. کتاب برای علاقهمندان به فلسفه اخلاق، دینپژوهی، الهیات محیط زیست و کسانی که میخواهند نسبت اسلام و اخلاق زیستمحیطی را دقیقتر بفهمند، خواندنی است.