قلی‌خان، خان نبود: نقد کتاب علوم‌شناختی دین نوشتهٔ نعیمه پورمحمدی

اندر حکایت کتاب علوم‌شناختی دین نوشتۀ نعیمه پورمحمدی

نویسندگان:

محمد سوری (عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و رئیس پژوهشکده فلسفه و کلام)

میثم فصیحی رامندی (دانشجوی دکتری فلسفه دین، دانشگاه تهران، دانشگاهان فارابی)

آینهٔ پژوهش، شمارهٔ ۲۰۷، سال ٣٥، شمارهٔ ٣، مرداد و شهریور ١٤٠٣، ص ٢٦١-٣٢٨.

پژوهش در هر موضوعی یعنی پژوهشگر حاصل تحقیقاتش را به مخاطبان عرضه کند و سهمش در نوشته کاملاً از سهم پژوهش‌های قبلی مشخص باشد، به گونه‌ای که خوانندگان به روشنی متوجه شوند چه بخش‌هایی از نوشته حاصل تحقیقات پژوهشگر است و کدام قسمت‌ها حاصل پژوهش‌های دیگران. نقد نوشته‌هایی که این شرط لازم را رعایت نکرده‌اند و نشان دادن رونوشته‌ها و اقتباس‌ها از دیگران بی‌تردید در ارتقای سطح کیفی نوشته‌های پژوهشی تأثیر دارد. در مقالهٔ حاضر کتاب علوم‌شناختی دین، تألیف نعیمه پورمحمدی از این منظر نقد شده است. نگارندگان مقاله پس از مقایسهٔ بخش‌هایی از منابع معروف و معتبر که در حوزهٔ علوم شناختی دین به زبان انگلیسی نوشته شده‌اند به این نتیجه رسیده‌اند که بخش معظم کتاب از آن منابع انگلیسی ترجمه یا برگرفته شده و حاصل تحقیقات «مؤلف» نیست. تا جایی که بهتر است به جای «تألیف» از عنوان «کتاب‌سازی» استفاده کنیم و به جای «مؤلف» از «مولف‌نما». نعیمه پورمحمدی با استفاده از مطالب چند منبع محدود و کنار هم گذاشتن آن‌ها کتابی ساخته و آن را به اسم «تألیف» به نام خود منتشر کرده است. بخش‌های مختلف کتاب علوم‌شناختی دین به سه شکل گرداوری شده است: (۱) بخش‌هایی که عیناً، گاه ده‌ها صفحه پشت سر هم، ترجمه کامل و یکپارچه از منابع دیگر است؛ (۲) بخش‌هایی که ترجمه جسته‌گریخته، دل‌بخواهی و گزینشی از دیگر منابع است؛ (٣) بخش‌هایی که اگرچه ترجمه کامل یا گزینشی نیست، اما کپی محتوایی از دیگر منابع است، بدین شکل که گویا مطالب از گردآورنده است، ولی در واقع از دیگران است. ارجاع‌های کور و گمراه‌کننده مؤلف به گونه‌ای است که خوانندهٔ غیرمتخصص به هیچ‌وجه متوجه نمی‌شود که چه اتفاقی می‌افتد و همهٔ مطالب را حاصل تحقیقات مؤلف به شمار می‌آورد. به طور خلاصه، می‌توان گفت این کتاب انتحال بزرگ و نوعی کتاب‌سازی و کپی‌کاری ناشیانه در عالم پژوهش است و «مؤلف» تقریباً هیچ سهم درخوری از این کتاب ندارد. گرچه با وجود مشکل عدم اصالت، نوبت به نقد ساختاری و محتوایی نمی‌رسد، اما کتاب علوم‌شناختی دین از این حیث نیز حاوی اشکال جدی و بعضا مضحک است که در بخش دوم مقاله به اختصار به این موارد نیز اشاره کرده‌ام.

A Review of the Book "Cognitive Science of Religion" by Naeimeh PourmohammadiBy: Mohammed Soori & Meisam Fasihi Ramandi

Abstract:Research in any field requires that the researcher clearly distinguishes their contributions from previous work, so that readers can easily identify which parts of the text are the result of the researcher's own efforts and which parts are derived from others' research. Critiquing works that do not adhere to this essential requirement and identifying instances of copying and plagiarism undoubtedly contributes to improving the quality of research writing. This article critiques the book "Cognitive Science of Religion" authored by Naeimeh Pourmohammadi from this perspective. The authors of this article compared significant portions of the book with several well-known and reputable sources in the field of cognitive science of religion written in English. They concluded that a substantial portion of the book is translated or adapted from these English sources and is not the result of the "author's" own research, to the extent that it would be more appropriate to use the term "book fabrication" instead of "authorship" and "pseudo-author" instead of "author." Naeimeh Pourmohammadi assembled the book by using content from a few limited sources, assembling them, and publishing it under the guise of "authorship." The various sections of the "Cognitive Science of Religion" book are compiled in three ways: (1) sections that are complete and uninterrupted translations of other sources, sometimes spanning dozens of pages; (2) sections that are fragmented, selective, and arbitrary translations from other sources; (3) sections that, although not complete or selective translations, are content copies from other sources, making it appear as if the content is from the compiler, but in fact it is from others. The author's misleading and deceptive references are such that a non-specialist reader would not realize what is happening and would consider all content as the result of the author's research. In summary, this book represents a major act of plagiarism and a form of clumsy book fabrication and copying in the realm of research, with the "author" contributing almost nothing of value. Although the book's lack of originality is a primary issue, structural and content-related critiques are also unwarranted, as the book contains serious and sometimes ridiculous flaws, which are briefly addressed in the second part of the article.

Keywords: Naeimeh Pourmohammadi, Major Plagiarism, Plagiarism Due to Inadequate Referencing, Book Fabrication, Source Manipulation, Cognitive Science of Religion.

.

برای دریافت فایل PDF این مقاله اینجا کلیک کنید