اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
فلسفه
نشست فلسفه اخلاق فمنیستی با حضور حسین بیات و امید کشمیری
اخلاق مراقبت با محوریت روابط انسانی و تجارب زنانه، فلسفه اخلاق متعارف را مردانه دانسته و نیازمند بازاندیشی میداند؛ گزارشی از نشست حسین بیات و امید کشمیری در تبیین مؤلفههای این رویکرد.
نظریه اخلاق مراقبت Ethics of care به رویکردی در اخلاق گفته میشود که طیف وسیعی از دیدگاهها را شامل میشود که نقش جنسیت در اخلاق را برجسته میکند. با اینحال میتوان در میان همه این روایتها روح مشترکی را یافت و آن بازاندیشی در اخلاق/فلسفه اخلاق متعارف است که به عقیده این اندیشمندان فلسفهای مردانه است و نیازمند جرح و تعدیل است. انواع روایتها و رویکردها در فلسفه اخلاق فمنیستی بر چند اصل کلیدی بنا شده است:
۱. محوریت روابط انسانی اخلاق مراقبت بر پایهی روابط انسانی و تعاملات اجتماعی استوار است و به جای تمرکز بر اصول کلی و فراگیر انتزاعی، به نیازهای خاص و منحصر به فرد افراد در روابط نزدیک و روزمره توجه میکند. به عبارت دیگر، در اخلاق مراقبت، دقت در جزئیات و شرایط خاص هر رابطه اهمیت محوری دارد و چه در این رویکرد هم از حیث متافیزیکی و هم معرفتشناختی به موضع خاصگرایان particularism در فرااخلاق نزدیک میشوند.
۲. توجه به احساسات و عواطفِ اخلاقی توجه به احساسات، نیازها و تجربیات دیگران نه تنها منع و مشکلی برای معرفت اخلاقی ایجاد نمیکند که اساساً ربط اخلاقی دارد و در کانون توجه است. این به معنای آن است که در تصمیمگیریهای اخلاقی، نیازهای عاطفی و اجتماعی دیگران باید در یک شبکه ارتباطی نظر گرفته شوند.
۳. اخلاقی بودن مراقبت اخلاق مراقبت بر این مهم استوار است که مراقبت و حمایت از دیگران نه تنها یک عمل انسانی و غریزی، بلکه یک عمل اخلاقی است و در زمره فضایل غلیظ اخلاقی Thick moral virtuous قرار میگیرد. این رویکرد بر این باور است که مراقبت از دیگران باید به عنوان یک ارزش اخلاقی بنیادین و محوری در کانون اندیشه اخلاقی در نظر گرفته شود.
۴. تأکید بر تجارب زنانه در این رویکرد تجارب و دیدگاههای زنانه اهمیت محوری در اخلاق دارد. به نظر متفکران این حوزه، در بسیاری از جوامع، نقشهای سنتی زنان به عنوان مراقبان و پرورشدهندگان، به طور ناعادلانهای نادیده گرفته شده است که این تجارب میتواند دیدگاههای جدیدی را در مورد اخلاق و مسئولیت ارائه دهد. طبق دیدگاه متفکران این حوزه، بخش معتنابهی از تجربیات و شهودات اخلاقی به علت تحمیل و سلطه نظامهای مردسالارانه نادیده گرفته شده است و این غفلت، موجب شده است که شهودات و تجربیات اخلاقی فعلی آدمیان از کاستیهای جدی رنج ببرد. برای نمونه تاکید بیش از اندازه بر حقوق و عدالت جای را بر فضایلی چون غمخواری، تیمارداری، دلسوزی و مهربانی تنگ کرده است؛ فضایلی که برخلاف فضایل مردانه (مثل تأکید افراطی بر حق و عدالت و شجاعت) آدمیان را به یکدیگر نزدیکتر میکند.
در این نشست که به همت و میزبانی موسسه «شهر فلسفه ایران» در تاریخ ۴ آبانماه ۱۴۰۳ برگزار شد، حسین بیات و امید کشمیری به تبیین و شرح برخی مولفههای محوری این دیدگاه پرداختند.
.
.
مشاهده فیلم در یوتیوب | آپارات
شنیدن صوت در اسپاتیفای | کستباکس
دانلود فایل صوتی با لینک مستقیم
.
.
گفتگو دربارهی این مطلب۰ دیدگاه
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ نخستین صدا، صدای شما باشد.