اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
فلسفه
مصطفی ملکیان: چگونه بفهمیم برای چه ساخته شدهایم و علاقه واقعیمان در زندگی چیست؟
مصطفی ملکیان برای کشفِ رسالتِ هستی و علاقهی واقعی، یازده آزمایش ذهنی پیشنهاد میکند؛ از فرضِ جامعهای با مشاغل برابر تا انتخاب کتابها در جزیرهای دورافتاده. این تمرینها آیندهی زندگی را روشن میسازند.
کجای پازل هستی جای من است؟ چگونه بفهمم رسالتم در هستی چیست؟ چگونه راه آینده خودم را انتخاب کنم؟ مصطفی ملکیان برای یافتن پاسخ به این سوالات توصیه به انجام این هشت آزمایش ذهنی می کنند:
.
یازده آزمایش ذهنی برای شناخت راه آینده
نکته مهم در تمام این آزمایشات این است که واقعا خود را در فضای این آزمایشات تصور کنید تا جوابگو باشد و بتوانید واقعا پی به خواسته ی درونی خود ببرید.
آزمایش اول و دوم
این آزمایش دو قرائت دارد:
1_ جامعه ای را فرض کنید که در آن تمام شغل ها از سه جهت درآمد مادی،شهرت و منزلت اجتماعی کاملا یکسان است،یعنی شما چه پزشک باشی، چه استاد دانشگاه باشی، چه سوپر شهرداری باشی، چه بنا باشی و چه رییس جمهور باشی از سه جهت فوق کاملا برابر هستید،در چنین جامعه ای شما به دنبال چه شغلی می روید؟
2_ آیا شغل و حرفه ای وجود دارد که شما بدون دریافت هیچ حقوق و پاداشی، تمایل به انجام آن داشته باشید؟ چه شغلی است که شما به صورت رایگان، تمایل به انجام آن دارید؟
آزمایش سوم
فرض کنید در یک جامعه ای انسان نامرئی شوید، وشما همه را ببینید ولی کسی شما را نمیبیند،در چنین جامعه ای دست به چه کارهایی میزنید؟مثلا آیا دست به کارهای اخلاقی میزنید؟
آزمایش چهارم
تصور کنید خداوند در مقابل شما نشسته است و از شما میخواهد یک آرزو کنید تا آن را برآورده کند، ولی باید توجه داشته باشید فقط یک آرزو میتوانید بکنید و بعد از اینکه آرزوی دلخواهتان را کردید دیگر راهی برای بازگشت ندارید،در چنین حالتی شما از خدا چه میخواهید؟آرزو میکنید که رییس جمهور شوید؟انیشتین شوید؟ ارسطو شوید یا.....
آزمایش پنجم و ششم
آزمایش دیگر که سکونت در جزیره دورافتاده است، دو قرائت دارد:
1_ اگر بنا باشد شما در یک جزیره دورافتاده زندگی کنید، چه کسی را با خود همراه می برید؟ با این پیش فرض که کمال مطلوب آن فرد هم، زندگی در آن جزیره است و از بودن او با شما، به وی آسیبی نمی رسد. آن انسانی که با خود همراه می کنید، چه کسی است؟ اگر آن شخص را نیافتید که هیچ، ولی اگر یافتید، بررسی کنید چه ویژگی یا ویژگی هایی در آن فرد، برای شما انقدر قابل توجه بوده است که او را به عنوان همراه انتخاب کرده اید.
2_ اگر بنا باشد شما در یک جزیره دورافتاده، تنها زندگی کنید؛و اجازه داشتید از میان کتاب هایی که قبلا مطالعه کرده اید، سه کتاب با خود همراه ببرید، چه کتاب هایی را انتخاب می کردید؟ بررسی کنید که چه چیزهایی در آن سه کتاب، برای شما جذاب بوده است که آن ها را انتخاب کرده اید.
آزمایش هفتم
اگر به شما بگویند یکی از اشخاص تاریخی را که خودتان درک کرده اید یا در تاریخ خوانده اید،هستی حاضر است جای شما را با آنها عوض کند،شما حاضرید به جای کدام شخص باشید؟ توجه داشته باشید نه اینکه فقط در یکی از جنبه های آن شخص به جای آن باشید بلکه در تمام جنبه ها با تمام خوبی ها و بدی های شخص.
آزمایش هشتم
این آزمایش معروف به نوشته سنگ قبر است و از ابداعات نیچه میباشد.روی سنگ قبر خود آنچه را که میخاستید باشید بنویسید و زیرش آنچه که الان هستید را بنویسید،مثلا بنویسید کسی که اینجا ارامیده است میخواست معلم شود اما فروشنده شد،میخواست بخشنده باشد اما بخیل شد و.....بعد روی آنچه که الان هستید خط بکشید و یک زندگی جدیدی را بر اساس آنچه میخواستید باشید را آغاز کنید.
آزمایش نهم
آزمایش دیگر نیچه را با یک مقدمه بیان می کنم. بعضی از هنرپیشه های تراز اول سینمای دنیا، وقتی فیلمی را بازی کرده اند، قبل از آنکه آن فیلم، تنظیم نهایی شود، از کارگردان می خواهند که صحنه هایی را که در این فیلم بازی کرده اند، برای آنها نمایش بدهند. در هنگام نمایش این صحنه ها، شخص بازیگر در درون خود، به نقد سبک بازی خودش می پردازد: که مثلا در این صحنه باید احساساتم را بیشتر نشان می دادم و یا این نقش را خشن تر بازی می کردم و یا باید در این سکانس، حالت چشمانم را تغییر می دادم. و ممکن است بازیگری از کارگردان بخواهد صحنه ای را دوباره بازی کند. با این مثال به سراغ آزمایش نیچه برویم. نیچه میگوید: فرض کنید واقعه ای که، در تجارب نزدیک به مرگ، برای آدمیان رخ می دهد، برای شما اتفاق افتاده است و تمام صحنه های مربوط به زندگیِ شما، از مقابل چشمانتان می گذرد. آیا بین این صحنه ها ، صحنه ای است که با خود بگویید که اگر بار دیگر بخواهم آن صحنه را اجرا کنم، باز هم همان گونه رفتار می كنم و آن رفتار نقصی ندارد و به اصطلاح کاملا (perfect ) است؟ آیا چنین صحنه ای وجود دارد یا خیر؟ اگر چنین صحنه ای در زندگی شما وجود دارد، بررسی کنید که آن صحنه چه امتیاز و یا ویژگی های خاصی داشته است که توجه شما را جلب کرده است و شمارا شیفته کرده است. آن ویژگی یا ویژگی ها، همان چیزی است که وجود شما تمنای آن را دارد و درونتان، عمیقا خواهان آن است.
آزمایش دهم
فرض کنید یک کسی که قولش صادق است به شما بگوید تنها یک سال تا پایان عمرتان باقی مانده است و شما هم باور کنید،حال در این یک سال به سراغ چه کاری میروید؟ خب بعد این یک سال را کمتر بکنید مثلا شش ماه،همینطور کمتر تا 24ساعت،ببینید در این فرصت دست به چه کاری میزنید؟کارهایی که بنظرتان می آید در آن 24 ساعت انجام دهید و بعد از دنیا بروید آن ها فریاد درون شماست.این همان چیزی است که شما در تمام زندگی باید بروید به دنبالش.
آزمایش یازدهم
گفته اند یک کشتی به علت سنگینی بارش در حال غرق شدن بود و ناخدا از مسافرین خواست که مقداری از وسایلشان را در دریا بیندازند تا بار کشتی سبک شود،بعد از اینکه هر کس مقداری از وسایلش را به دریا انداخت باز ناخدا از مردم درخواست کرد که مقداری دیگر از وسایلشان را در دریا بیندازند تا بار کشتی سبک تر شود،بعد از چندین مرتبه تکرار این ماجرا عالمی که در آنجا بود در عین حالی که کتاب هایش را به دریا میریخت گفت این ها از جانم عزیزتر بودند. حال ما در زندگی باید ببینیم که چه چیزهایی داریم که حاضریم جانمان را بدهیم ولی آن چیزها را از دست ندهیم.مثلا بعضی ها حاضر نیستند به هیچ وجهی صداقت ،شفقت،احسان و .... خود را در زندگی از دست بدهند حتی به قیمت جانشان.
.
.
چگونه راه آینده خودم را انتخاب کنم ؟
جمع آوری شده از درسگفتارها و گفتگوهای شفاهی پراکنده
منبع: کانال مصطفی ملکیان .
.
گفتگو دربارهی این مطلب۶ دیدگاه
۱- رشد و شکوفایی و نیل به مقام انسان کامل : شغل انسانیت ۲- به همه عشق میورزیدم و کمک میکردم ۳- در خودت پیروزم کن تا آخرش بگویم فزت و رب الکعبه ۴- قرآن را میبرم / نویسندگی و شعر / هیچ کس را نمیبرم چود خودخواهی است هر کس خودش خواست بیاید عاشق او هستم ۵- با استغفار از فقرم، محمد مصطفی صلوات الله علیه ۶- میخواستم مجاهد فی الله شوم و به آن نزدیک شدم و به آن لحظه ی آخر که تمام شود میرسم مهم تا لحظه ی آخر حرکت به آن سوست ۷- هر چه در مسیر جهاد فی الله بر من مکشوف شده مخصوصا درباره ی انسان و نفس خودم تا لحظه ی آخر مینویسم و میروم ۸- رب لا تذرنی فردا یعنی به خودم وانگذارد خدا و با فردیتم یعنی نفس تنهایم نگذارد در این صورت زندگی هدر است و بهتر است از آن لحظه دیگر نباشم
۱-استاد موفقیت معنوی و شخصی.مربی یوگا.درمانگر و انرژی درمانگر ۲-استاد موفقیت معنوی و شخصی.انرژی درمانگر ۳-از پولدارها برمیداشتم،میبردم واسه فقیرا.اگه کسی میخواست کار اشتباهی بکنه که از دستم برمیومد نمیذاشتم ۴-ارزو میکردم که بتونم یه عارف خیلی بزرگی بشم نه از نظر شهرا،از نظر رسیدن به مقامات بالای معنوی،راز خلقت و هستی و اومدنم رو بفهمم و مأموریتم تو این دنیا رو ۵-شخص خاصی مدنظرم نیست،اما از نظر شخصیتی،کسی که عاشقم باشه و قوی باشه و شاد و پرانرژی ۶-چهار اثر از فلورانس.یوگاوانرژی درمانی.ماوراءطبیعی شدن,هر سه تاش قدرتهای درون رو بیدار میکنه و آگاهی معنوی ۷-اسکاول شین ۸-کسی که اینجا آرمیده است میخواست به راز هستی و خلقت پی ببرد و به عرفان حقیقی دست پیدا کند،اما درحد آرزو برایش باقی ماند. ۹-تجربه لحظات عشق ۱۰-تمام عزیزانمو بغل کنم و ببوسم و تا میتونم به همه بگم زندگی رو قدر بدونیم تا هستیم ۱۱-پدرومادروخونواده.خوش ذاتی
1-پزشک 2-کاراخلاقی 3-الیف کایا 4-قرآن ، دفتر و قلم ، دو عزیز دارم ،نمیتونم انتخاب کنم بینشون،تنها میرفتم 5-حضرت سلیمان 6-میخواست مهندس شود،و شد اما بیکار، تلاش کرد پزشک شود و شد. 7-حمایت مالی و معنوی از خانواده 8-خانواده ام را
1-پزشکی و معلمی 2-کار اخلاقی 3-هرچه بودم خودم باشم خودم و خودم 4-کتاب شعر، موسیقی و آواز، و همنشینی با سهراب سپهری 5-اسپینوزا 6-میخواست پزشک یا معلم شود و معلم شد اگرچه استخدامش نکردند و همیشه خدا بیکار بود و می خواست بخشنده شود، اما خسیس بود شاید به این علت کم پول بود و از آینده نگران بود 7-حتمابه سراغ طبیعت بکر خواهم رفت و کشاورزی خواهم کرد. 8-آزادی تصمیم گیری
1-معلم 2-غیر اخلاقی 3-حسام الدين سراج بشوم 4-علمی.ساز تار.خانم 5-پیامبر اسلام 6-ميخواست معلم شود مهندس شد. 7-درآمد بیشتر برای خانواده م 8-فرزندم
چقدر شباهت بین من و شما زیاد هست. اصلا انگار آدما دسته بندی شدن و آدمای هر دسته شخصیتای مختلف اما شبیه هم دارن و با یه نخ تو زمانها و مکانهای مختلف به هم وصل شدن.درست مثل جمله ی تارو که میگفت انگار من بودم که با چشمای سعدی می نگریستم. آیا این یعنی آدمایی که زیاد شبیه هستن و امیال نزدیکی دادن حصه هایی از یک نفس هستن؟