اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
دین
سخنرانی رضا بابایی با عنوان «دین و دینداری در جهان معاصر»
دینشناسی دو مسیر دارد: از دین به سوی انسان یا از انسان و رنجهایش به سوی دین. بابایی معتقد است جهان معاصر دین را تنها زمانی میپذیرد که در کاستن از دردهای انسان توفیق داشته باشد، نه دیکتهکردن باورها؛ گزارشی از سخنرانی بابایی
در دینشناسی دو مسیر وجود دارد: مسیر نخست، حرکت از دین به سوی انسان و جامعه است و مسیر دوم از از انسان و جامعه به سوی دین. در مسیر اول، ما در متون دینی و ادبیات و تاریخ دین، گشتوگذار میکنیم و متناسب با ماهیت فرهنگی و زاویۀ دید خود، سرشار از باورها، فتاوا، اولویتها، حساسیتها و دغدغههایی خاص میشویم و سپس آنها را به انسان و جامعه عرضه و گاه دیکته میکنیم. این مسیر، راهی است که دینشناسی سنتی حوزوی و الازهری تا کنون پیموده است. راه و روش دوم این است که نخست یا همزمان، در انسان و رنجهای او بنگریم و کاستیهای دردآور جامعه را ببینیم و سپس به سراغ دین برویم تا برای آن دردها و رنجها درمانی بیابیم. این دو مسیر، دو گونه دستگاه الهیاتی و دو گونه نظام عقیدتی با اولویتها و حساسیتهای خاص خود پدید میآورد؛ بهویژه در قلمرو شریعت.
در نظام عقیدتی و فتواسازی اول، دین مسئولیتی در برابر انسان و جامعه ندارد بلکه تعهد او به فهمی است که از راه مطالعۀ متون یافته و همان را حکم خدا میشمارد. مسیر دوم میکوشد که باری از دوش انسان بردارد و گرهی از کار فروبستۀ او بگشاید و تعهد به خدا را در خدمت به انسان در این دنیای سرشار از درد و رنج و ناکامی میبیند.
جهان معاصر، به دلیل تفاوتهای بنیادین و مفهومی با جهان سنت، نهاد دین را به معنای نخست، چندان پذیرا نیست. دین و هنر و فلسفه و علوم انسانی در جهان معاصر، آن اندازه که در کاستن از دردها و رنجهای انسان معاصر توفیق دارد، از امکان حضور نهادینه و ساختارمند برخوردار است؛ وگرنه باید به حیات گلخانهای و در ییلاقات روستایی بسنده کند. بهراحتی نیز میتوان نشان داد که روش و سیرۀ انبیایی، پیوستگی بیشتری با مسیر دوم دارد تا مسیر نخست.
.
.
دریافت فایل صوتی این سخنرانی
.
.
ویژه برنامه تعزیت آفتاب
سخنران: رضا بابایی
عنوان سخنرانی: دین و دینداری در جهان معاصر
در تاریخ: 2 آبانماه 1397
به همت : کانون فرهنگی امام حسین(ع) - میرنشانه - کاشان
.
.
گفتگو دربارهی این مطلب۱ دیدگاه
با سلام حضور استاد محترم در مقدمه مختصات جهان سنت و جهان مدرن را بیان فرمودید که البته در حد فرصت کمی که در اختیار داشتید کفایت می کرد اما به نظرم رابطه منطقی بین جهان مدرن با ان خصوصیات و راه حل چگونگی دین و دینداری که موضوع بحث جنابعالی بود یعنی حرکت از نیازهای انسان به طرف دین حد اقل برای بنده روشن نبود با تشکر