ادوارد براون

ادوارد گرانویل براون در ۷ فوریه ۱۸۶۲ در انگلستان به دنیا آمد. او ابتدا پزشکی خواند، اما علاقه‌ی عمیقش به زبان‌ها و فرهنگ‌های شرقی سبب شد هم‌زمان به آموختن زبان‌های فارسی، عربی و ترکی و مطالعه‌ی تاریخ خاورمیانه بپردازد. سفر او به ایران در سال ۱۸۸۷ و معاشرت نزدیکش با گروه‌های گوناگون جامعه‌ی ایرانی، تأثیری تعیین‌کننده بر مسیر فکری و علمی او گذاشت.

براون پس از بازگشت به انگلستان در دانشگاه کمبریج به تدریس زبان‌های فارسی و عربی پرداخت و به یکی از مهم‌ترین چهره‌های ایران‌شناسی مدرن تبدیل شد. پژوهش‌های او تاریخ و ادبیات فارسی، تصوف، جنبش بابی و بهائی و تحولات سیاسی و فکری دوره‌ی قاجار را دربرمی‌گرفت. اثر چهارجلدی «تاریخ ادبی ایران» از مهم‌ترین نوشته‌های اوست و برای سال‌ها یکی از منابع اصلی مطالعات ادبی و تاریخی ایران در جهان غرب به شمار می‌رفت.

کتاب «یک سال در میان ایرانیان» حاصل سفر و مشاهدات مستقیم او در ایران است و تصویری همدلانه و جزئی‌نگر از زندگی فرهنگی و اجتماعی ایرانیان در اواخر دوره‌ی قاجار ارائه می‌کند. براون همچنین از حامیان نهضت مشروطه بود و با انتشار اسناد و گزارش‌های مربوط به آن، از استقلال ایران و حق ایرانیان برای تعیین سرنوشت خویش دفاع کرد.

براون به سبب دلبستگی عمیقش به فرهنگ ایران و حمایت از مشروطه‌خواهان، در میان بسیاری از ایرانیان جایگاهی ممتاز یافت. آثار او، با وجود برخی محدودیت‌های برخاسته از فضای شرق‌شناسی روزگارش، همچنان از منابع مهم در تاریخ ایران‌شناسی غربی محسوب می‌شوند. او در ۵ ژانویه ۱۹۲۶ درگذشت.