اروینگ گافمن

اروینگ گافمن در ۱۱ ژوئن ۱۹۲۲ در منویلِ آلبرتا در کانادا، در خانواده‌ای یهودی مهاجر، زاده شد. او در دانشگاه تورنتو و سپس در دانشگاه شیکاگو تحصیل کرد؛ جایی که سنت جامعه‌شناسی شیکاگو، مشاهده میدانی و توجه به زندگی روزمره بر روش و نگاه او اثر گذاشت. گافمن بعدها در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی و سپس در دانشگاه پنسیلوانیا تدریس کرد و در سال ۱۹۸۱ به ریاست انجمن جامعه‌شناسی آمریکا برگزیده شد.

شهرت اصلی گافمن با کتاب «نمود خود در زندگی روزمره» در سال ۱۹۵۹ تثبیت شد. او در این اثر از استعاره تئاتر برای تحلیل کنش اجتماعی استفاده کرد و نشان داد افراد در موقعیت‌های روزمره، همچون بازیگران، برداشت دیگران از خود را مدیریت می‌کنند. مفاهیمی مانند «صحنه جلو»، «پشت صحنه»، «اجرای نقش» و «مدیریت تأثیر» از دل همین تحلیل برآمدند و به زبان رایج علوم اجتماعی راه یافتند.

گافمن در «تیمارستان‌ها» به نهادهای تام، مانند بیمارستان روانی و زندان، پرداخت و نشان داد چگونه چنین نهادهایی هویت و خودِ فرد را بازسازی یا تضعیف می‌کنند. در «داغ ننگ» مفهوم انگ اجتماعی را تحلیل کرد و توضیح داد که چگونه برخی ویژگی‌ها یا نسبت‌ها می‌توانند جایگاه اجتماعی و تعاملات فرد را دگرگون کنند. در «چارچوب‌های تحلیل» نیز به سازوکارهایی پرداخت که انسان‌ها از طریق آن‌ها موقعیت‌ها را معنا می‌کنند و تشخیص می‌دهند «چه چیزی در حال وقوع است».

اهمیت گافمن در این است که بدون تقلیل جامعه به ساختارهای کلان یا روان‌شناسی فردی، نشان داد نظم اجتماعی در جزئی‌ترین مناسبات روزمره تولید و حفظ می‌شود. او سبک نوشتاری دقیق، مشاهده‌گر و گاه طنزآمیز داشت و از نمونه‌های معمول زندگی روزانه برای ساختن نظریه‌های پیچیده بهره می‌گرفت. گافمن در ۱۹ نوامبر ۱۹۸۲ در فیلادلفیا درگذشت، اما آثارش همچنان از منابع اصلی فهم تعامل اجتماعی، هویت، نقش، شرم، آبرو و مناسبات نمایشی در زندگی مدرن به‌شمار می‌آیند.