
حمیدرضا جلاییپور (زاده ۱۳۳۶ در تهران) جامعهشناس، روزنامهنگار و فعال اجتماعی ایرانی است. او دانشیار گروه جامعهشناسی دانشگاه تهران و از اعضای اصلی انجمن جامعهشناسی ایران بهشمار میرود. جلاییپور از چهرههای شناختهشده در تحلیل جنبشهای اجتماعی و اصلاحات در ایران معاصر است.
حمیدرضا جلاییپور در سال ۱۳۳۶ در تهران متولد شد و در دبیرستان علوی تحصیل کرد. او ابتدا در رشته مهندسی مکانیک وارد تکنیکوم نفیسی شد اما پس از انقلاب اسلامی به جامعهشناسی روی آورد. دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد جامعهشناسی را با رتبه ممتاز در دانشگاه تهران (۱۳۶۶–۱۳۷۱) گذراند و دکتری جامعهشناسی سیاسی خود را در سال ۱۳۷۶ از رویال هالووی، دانشگاه لندن، با رسالهای درباره انقلاب ایران و بسیج تودهای دریافت کرد.
در سالهای پس از انقلاب، جلاییپور مسئولیتهای اجرایی در کردستان داشت؛ از جمله فرمانداری نقده و مهاباد و معاونت سیاسی-امنیتی استانداری کردستان. پس از پایان جنگ ایران و عراق به وزارت امور خارجه منتقل شد و با دریافت بورس تحصیلی به انگلستان رفت. در دوره اصلاحات، او از ناشران و مدیران مسئول روزنامههای مهم آن دوره مانند جامعه، توس، عصر آزادگان، نشاط و نوسازی بود و عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی شد.
جلاییپور هماکنون دانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران است و دروس جامعهشناسی تغییرات اجتماعی، جامعهشناسی سیاسی و نظریههای متأخر جامعهشناسی را تدریس میکند. علایق پژوهشی او شامل جامعهشناسی سیاسی، جنبشهای اجتماعی ایران و نظریههای جامعهشناسی است. از آثار مهم او میتوان به «جامعهشناسی جنبشهای اجتماعی»، «دولت پنهان»، «پس از دوم خرداد»، «جامعهشناسی ایران: جامعه کژمدرن» و «نظریههای متأخر جامعهشناسی» اشاره کرد. او در تحلیلهای خود بر امکان اصلاحات تدریجی و نقش جنبشهای اجتماعی در تحولات ایران تأکید دارد.





