هراکلیتوس

هراکلیتوس (Heraclitus) فیلسوف یونانی پیشاسقراطی بود که در شهر اِفِسوس در آسیای صغیر، در حدود سده ششم پیش از میلاد زندگی می‌کرد. اطلاعات تاریخی درباره زندگی او اندک است و بیشتر شناخت ما از اندیشه‌هایش از قطعات باقی‌مانده از کتابی است که به او نسبت داده شده است.

هراکلیتوس جهان را موجودیتی ثابت و بی‌حرکت نمی‌دانست، بلکه بر پیوستگی تغییر و شدن در طبیعت تأکید می‌کرد. او معتقد بود تضادها بخشی ضروری از نظم جهان هستند و هماهنگی هستی از تعامل نیروهای متقابل پدید می‌آید.

یکی از مفاهیم مرکزی در فلسفه هراکلیتوس، «لوگوس» است؛ اصلی عقلانی و مشترک که نظم جهان را توضیح می‌دهد. او همچنین آتش را نمادی از پویایی و دگرگونی دائمی جهان می‌دانست. اندیشه‌های او بر فیلسوفان بعدی، از افلاطون و رواقیان گرفته تا هگل و نیچه، تأثیر گذاشته است.