اندیشمند ایرانی
میر شمس‌الدین ادیب‌سلطانی
Mir Shamsuddin Adib-Soltaniفلسفه، ترجمه متون کلاسیک و زبان‌شناسیایرانی
زندگی و اندیشه
میر شمس‌الدین ادیب‌سلطانی (۱۳۱۰–۱۴۰۲) پزشک، فیلسوف، مترجم برجسته و از بی‌نظیرترین چهره‌های فرهنگ و اندیشه معاصر ایران بود. او با ترجمه مستقیم آثار بنیادین اندیشه بشری از زبان‌های اصلی به فارسی و ابداع زبان دقیق و منحصربه‌فرد فلسفی شناخته می‌شود.
میر شمس‌الدین ادیب‌سلطانی در سال ۱۳۱۰ در تهران متولد شد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران گذراند و سپس وارد دانشکده پزشکی دانشگاه تهران شد. وی پس از اخذ مدرک دکتری پزشکی، برای تکمیل تحصیلات تخصصی در رشته روان‌پزشکی به اتریش و انگلستان رفت. اما دغدغه اصلی او همواره فلسفه، منطق، زبان‌شناسی و ترجمه متون کلاسیک بود.
ادیب‌سلطانی تسلطی شگفت‌انگیز و کم‌نظیر بر زبان‌های متعددی از جمله یونانی باستان، لاتین، انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، روسی و پهلوی داشت. او متون کلیدی فلسفه جهان را مستقیماً از زبان‌های مبدأ به فارسی ترجمه کرد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به «سنجش خرد پاک» ایمانوئل کانت، «ارغنون» ارسطو، «رساله منطقی-فلسفی» لودویگ ویتگنشتاین و «سوگ‌نمایش هملت» اثر ویلیام شکسپیر اشاره کرد.
نگاه و روش او در ترجمه بر دقت سرسختانه علمی، واژه‌سازی‌های سنجیده با تکیه بر ریشه‌های زبان‌های ایرانی و ایجاد زبانی منضبط برای بیان مفاهیم دقیق منطقی و فلسفی استوار بود. اثر تألیفی او با عنوان «درآمدی بر لغزش‌شناسی» نیز نشان‌دهنده عمق تفکر منطقی و انتقادی اوست. ادیب‌سلطانی تمام عمر خود را در انزوا و دوری از هیاهو صرف پژوهش کرد و سرانجام در ۲۰ مهر ۱۴۰۲ درگذشت.
