زندگی و اندیشه
میرزا عبدالقادر بیدل، مشهور به بیدل دهلوی، شاعر و متفکر صوفی فارسی‌گوی هند و از برجسته‌ترین نمایندگان دوره متأخر سبک هندی در شعر فارسی بود. شعر او به پیچیدگی زبانی، تصویرپردازی فشرده و مضامین عرفانی و فلسفی شهرت دارد.
میرزا عبدالقادر بیدل، مشهور به بیدل دهلوی، در سال ۱۶۴۴ میلادی در عظیم‌آباد، پتنۀ امروزی، به دنیا آمد. خانواده او از تبار ترک و وابسته به قبیله ارلاسِ جغتایی بودند و نیاکانش از آسیای مرکزی به هند مهاجرت کرده بودند. بیدل در کودکی پدر و مادر خود را از دست داد و پس از آن زیر نظر عمویش، میرزا قلندر، پرورش یافت. معاشرت با صوفیان و مطالعه گسترده ادبیات فارسی از عوامل مهم شکل‌گیری شخصیت فکری و ادبی او بود.
بیدل از مهم‌ترین شاعران فارسی‌گوی شبه‌قاره و برجسته‌ترین نمایندگان مرحله متأخر «سبک هندی» به شمار می‌آید. زبان شعر او به تراکم معنا، ترکیب‌سازی، خیال‌پردازی پیچیده و تأملات عرفانی و فلسفی شناخته می‌شود؛ ویژگی‌هایی که فهم شعرش را دشوار اما از نظر معنایی بسیار غنی کرده‌اند. او بخش مهمی از زندگی خود را در دهلی گذراند و همان‌جا درگذشت.
آثار بیدل تنها به غزل و دیگر قالب‌های شعری محدود نیست. «چهار عنصر» از مهم‌ترین نوشته‌های منثور او و منبعی اساسی برای شناخت زندگی و جهان فکری اوست. «محیط اعظم» و «عرفان» نیز از آثار مهم منظوم او به شمار می‌روند و مجموعه گسترده اشعار و نوشته‌هایش جایگاهی ویژه در سنت ادبی فارسی، به‌خصوص در هند، افغانستان و آسیای مرکزی، یافته است.
درون‌مایه‌های عرفانی در سراسر آثار بیدل حضوری پررنگ دارند. انسان، خودشناسی، حقیقت، وحدت هستی و نسبت ظاهر و باطن از موضوعاتی‌اند که در زبان استعاری و خیال‌پردازانه او بارها صورت‌بندی می‌شوند. همین آمیزش شعر، عرفان و تأمل فلسفی سبب شده است بیدل نه‌تنها به‌عنوان شاعری بزرگ، بلکه به‌عنوان یکی از چهره‌های مهم تفکر عرفانی در سنت فارسی‌زبان شناخته شود.