پیر لکوک

پیر لکوک در ۹ ژوئن ۱۹۳۹ در شهر لیژ بلژیک به دنیا آمد. او تحصیلات زبان‌شناسی و فقه‌اللغه‌ی خود را نزد ژاک دوشن-گیمن در دانشگاه لیژ گذراند و در سال ۱۹۷۴ دکترای خود را در تاریخ و ادبیات خاوری از همان دانشگاه گرفت؛ سپس در سال ۱۹۸۳ دکترای دولتی (Doctorat d'État) را در دانشگاه سوربن به دست آورد.

کار علمی لکوک از آغاز بر زبان‌های ایرانی باستان متمرکز بود، به‌ویژه فقه‌اللغه اوستایی و کتیبه‌نگاری فارسی باستان. رویکرد تاریخی-تطبیقی او به زبان‌های ایرانی، همراه با شناخت عمیقش از زبان‌های هندوایرانی و ایرانی میانه، به تدوین ترجمه کاملی از کتیبه‌های هخامنشی انجامید که نسخه‌های موازی عیلامی و بابلی آن‌ها را نیز در بر می‌گرفت. از میان آثار مهم او می‌توان به «کتیبه‌های هخامنشی» (۱۹۹۷، گالیمار) و ترجمه فرانسوی «کتاب‌های اوستا» (۲۰۱۶) اشاره کرد که به ابزاری کلیدی برای پژوهشگران این حوزه بدل شده است.

او همچنین در حوزه گویش‌شناسی ایرانی زنده فعالیت گسترده‌ای داشته، از جمله توصیف گویش سیوندی در فارس (۱۹۷۹) و پژوهشی مفصل درباره گویش‌های کرمانی (۲۰۰۲). لکوک فرضیه‌ای نیز درباره زیستگاه نخستین زبان کردی مطرح کرده است. از ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۷ کرسی زبان‌شناسی و فقه‌اللغه ایرانی را در مدرسه عالی مطالعات (EPHE) در پاریس در اختیار داشت و در سوربن نوول، مدرسه زبان‌های شرقی (INALCO) و مدرسه لوور نیز کتیبه‌نگاری ایرانی تدریس کرده است.

از دستاوردهای متأخر او ترجمه منظوم کامل شاهنامه فردوسی به فرانسوی است (۲۰۱۹، انتشارات بل لتر)، که نخستین ترجمه کامل شاهنامه به فرانسه پس از ترجمه ژول مول در سده نوزدهم به شمار می‌رود و جوایزی چون جایزه ایرج افشار (۲۰۲۰) را برای او به ارمغان آورد. لکوک همچنین برنده دوازدهمین دوره جایزه بین‌المللی فارابی شده است.