«ما در جهانی زندگی میکنیم که در آن همه چیز بهطرزی عجیب به همه چیز دیگر مرتبط است.»
تیموتی مورتون فیلسوف و نظریهپرداز ادبی انگلیسی است که بهخاطر آثارش در فلسفه محیط زیست، بومشناسی تاریک و نظریه شیءمحور شناخته میشود. او با نقد دوگانهانگاری انسان و طبیعت، بر درهمتنیدگی موجودات زنده و اشیای غیرانسانی تأکید کرده و از متفکران مهم در فلسفه معاصر محیط زیست بهشمار میرود.
تیموتی مورتون در سال ۱۹۶۸ در انگلستان به دنیا آمد. او تحصیلات خود را در حوزه ادبیات انگلیسی ادامه داد و بعدها به یکی از چهرههای اثرگذار در پیوند میان فلسفه، مطالعات ادبی، نظریه اجتماعی و اندیشه محیط زیستی تبدیل شد. مورتون استاد دانشگاه رایس در ایالات متحده است و پژوهشهایش بر رابطه انسان با جهان غیرانسانی تمرکز دارد.
مورتون با مفهوم «بومشناسی تاریک» (Dark Ecology) شناخته میشود؛ رویکردی که بر پیچیدگی، ابهام و گاه ناخوشایندی مواجهه انسان با بحرانهای زیستمحیطی تأکید میکند. او معتقد است بحران زیستمحیطی با تصور سنتی از انسان بهعنوان موجودی جدا و مسلط بر طبیعت مرتبط است و برای مواجهه با آن باید رابطهای تازه میان انسان و دیگر موجودات و اشیا در نظر گرفت.
کتابهای «بومشناسی بدون طبیعت» (2007)، «وجودی که در آن زندگی میکنیم: فلسفه بومشناختی» (2010) و «انسان بودن: همدلی با جهان غیرانسانی» (2017) از آثار مهم او هستند. مورتون همچنین از چهرههای نزدیک به نظریه شیءمحور (Object-Oriented Ontology) است و در آثارش بر این ایده تأکید میکند که اشیا و موجودات غیرانسانی دارای واقعیتی مستقل از کاربرد یا ادراک انسانیاند.
اندیشههای مورتون در حوزههای فلسفه محیط زیست، مطالعات ادبی، اخلاق زیستمحیطی و نظریه معاصر تأثیرگذار بوده است. او تلاش میکند زبان و مفاهیم فلسفی تازهای برای فهم عصر بحران اقلیمی و رابطه پیچیده انسان با زمین فراهم کند.
هنوز مطلبی برای این اندیشمند ثبت نشده است.