یدالله موقن

یدالله موقن، زادهٔ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۷ در اصفهان و درگذشتهٔ ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵، مترجم، پژوهشگر فلسفه، فلسفه علم و تاریخ اندیشه بود. او بیشتر با ترجمه و معرفی آثار ارنست کاسیرر، فیلسوف نوکانتی آلمانی، و نیز با پژوهش‌هایی درباره روشنگری، اسطوره، فرهنگ، ذهنیت و تاریخ تفکر مدرن شناخته می‌شود.

موقن ابتدا در دانشکده علوم دانشگاه اصفهان فیزیک خواند، اما تحصیل در ایران را رها کرد و به انگلستان رفت. او در دانشگاه هال در رشته فیزیک نظری لیسانس گرفت و سپس در دانشگاه لیدز، تاریخ و فلسفه علم خواند. پس از بازگشت به ایران، مدتی در گروه فلسفه دانشگاه اصفهان تدریس کرد، اما هم‌زمان با انقلاب فرهنگی، وضعیت استخدامی او به تعلیق درآمد و مسیر اصلی کارش به ترجمه و پژوهش مستقل کشیده شد.

جایگاه موقن در فضای فکری ایران بیش از هر چیز به معرفی منظم و جدی ارنست کاسیرر گره خورده است. او با ترجمه آثاری چون فلسفه روشنگری، اسطوره دولت، فلسفه صورت‌های سمبلیک و فرد و کیهان در فلسفه رنسانس، بخشی مهم از اندیشه کاسیرر درباره فرهنگ، اسطوره، زبان، نماد و عقلانیت را به فارسی‌زبانان معرفی کرد. در کنار کاسیرر، او به لوسین لوی‌برول نیز توجه داشت و آثاری درباره ذهنیت، فرهنگ و شیوه‌های اندیشیدن در جوامع مختلف ترجمه و تألیف کرد.