تاریخ علم و شبه‌تاریخ علم؛ گفت‌وگو با امیرمحمد گمینی

درباره‌ی این ویدئو

در نخستین برنامه از پرونده آنلاین «از علم تا شبه‌علم»، محمدرضا واعظ با امیرمحمد گمینی، عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، درباره «تاریخ علم و شبه‌تاریخ علم» گفت‌وگو می‌کند. موضوع اصلی برنامه این است که چگونه می‌توان میان پژوهش تاریخی دقیق درباره علم و روایت‌های اغراق‌آمیز، ایدئولوژیک یا بی‌پشتوانه از گذشته علم تمایز گذاشت.

تاریخ علم، فقط گردآوری افتخارات علمی یا نقل داستان‌های جذاب از دانشمندان نیست؛ بلکه نیازمند روش، سند، زمینه تاریخی و پرهیز از داوری‌های امروزین درباره گذشته است. در مقابل، شبه‌تاریخ علم معمولاً با ساده‌سازی، اسطوره‌سازی، مصادره به مطلوب یا بزرگ‌نمایی نقش افراد و تمدن‌ها، تصویری مخدوش از علم و تاریخ آن ارائه می‌دهد.

اهمیت این بحث در آن است که فهم نادرست تاریخ علم می‌تواند به شکل‌گیری تصورات غلط درباره علم، تمدن اسلامی، علم جدید و نسبت سنت و مدرنیته بینجامد. این ویدئو برای علاقه‌مندان تاریخ علم، فلسفه علم، مطالعات علم، نقد شبه‌علم و تاریخ اندیشه در ایران و جهان اسلام مناسب است.

اندیشمندان این ویدئو

امیرمحمد گمینی