اندیشهفلسفهخردگفتگوحکمتمعناپرسشفرهنگ
فهم قرآن منوط به شناخت ژانر آن است؛ رویکرد «مسألهگونه» با نگاه تاریخگرا به اعتقاد میپردازد و زمینهساز قشریگری است، اما رویکرد «رازگونه» با نگاهی فراتاریخی، متن را قصهای برای تأویل میداند و به ایمان دعوت میکند.

سخنرانی اکبر جباری با عنوان «موانع فهم قرآن»
۱- تعیین و شناخت ژانر قرآن مقدم بر هر پژوهش و تحقیق و تفسیر و تأویلی است. ۲- ژانر در یک تقسیم بندی کلی بر دو گونه است. ۲-۱ ژانر «مسأله گونه» ۲-۲ ژانر «رازگونه» ۲-۱-۱ ژانر مسأله گونه، هم کتاب را در ساحت مسأله (problem) میبیند و هم میکوشد مسائل جهان پیرامون خویش را به کتاب عرضه کند و پاسخی بیابد. ۲-۲-۲ در ژانر مسأله گونه، کتاب به مثابه توضیح المسائل است و برای حل مشکلات آدمی نازل شده است. ۲-۲-۳ رویکرد توضیح المسائلی به کتاب، همانطور که مستعد قرائتهای مهربانانه و رحمانی است، محکوم به قشریگری نیز میباشد و زمینه ای مناسب برای قرائتهای تکفیری و خشونت محور در اختیار مینهد. ۲-۲-۴ رویکرد توضیح المسائلی، این زمینه و بستر را مدیون نگاه «تاریخگرایانه» است. ۲-۲-۴-۱ نگاه تاریخگرایانه، متن را از رهگذر داده های تاریخی میفهمد و «معنا» را «ابژه ای» میداند که می بایست بدان دست یابد. ۲-۲-۴-۲ نگاه تاریخگرایانه به شیوه ها و سبک ها و طرق مختلفی خود را پیش میبرد. ۲-۲-۴-۳ اینهمانی «اعتقاد» و «ایمان» وجه مشترک در همه طرق تاریخگرایانه است. ۲-۲-۴-۴ تفاسیر فقهی، کلامی، روایی، علمی، اجتماعی و سیاسی، جملگی بر بنیان تاریخ گرایی، و در ژانر «مسأله گونه» جای میگیرند.
۲-۲-۱ در ژانر «رازگونه»، کتاب به مثابه «قصه»ایست که «تعبیر» و «تأویل» میشود. ۲-۲-۲ در ژانر رازگونه، مخاطب خود را درون جهان متن قرار میدهد تا این متن جهانش را سامان بخشد. ۲-۲-۳ در رویکرد قصه محور، هم غیب (باطن) آیات و کلمات لحاظ میشود و هم غیب عالم. ۲-۲-۴ رویکرد قصه محور بر نگاه «فراتاریخی» استوار است. ۲-۲-۴-۱ نگاه فراتاریخی متن را چنان میخواند که گویی همینک بر او نازل شده است و همه اسامی، ضمایر، و خطابها به مخاطب باز میگردد. ۲-۲-۴-۲ نگاه فراتاریخی، بیش از همه در تفاسیر عرفانی و نزد عرفا طرح بوده است. ۲-۲-۴-۳ در طریق عرفانی، بین ایمان و اعتقاد تفاوت بنیادین وجود دارد.
۳- هیچ متن اصیلی، نه مخاطب را به «اعتقاد» دعوت میکند و نه معتقدین را مخاطب خود میسازد. ۳-۱ متن اصیل دو ویژگی دارد: 1- پتانسيل تفسير و تٲويل دائمى دارد. 2- دوران ساز است. ۳-۲ متن اصیل، مخاطبان خود را به ایمان دعوت میکند و با مومنین سخن میگوید. ۴- ایمان، به حیث التفاتی، همواره ایمان به چیزی است. ۴-۱ نخستین و بنیادین متعلق ایمان در قرآن، «غیب» است. ۴-۲ ایمان، گشودگی به جانب امر نامعلوم (غیب) است. ۴-۳ غیب یا «عالم غیب» است، یا «غیب عالم».
.
.
.
.
گفتگو دربارهی این مطلب۱ دیدگاه
بالا خره کسی را یافتم چیزی بفهمد!!!بخشید