چرا این کتاب؟
- با خواندن این کتاب میتوان لایههای معنایی و عرفانی مثنوی را بهتر فهمید.
- شرح دقیق فروزانفر پیوند میان اندیشه مولانا و منابع پیشین را آشکار میکند.
- این اثر برای پژوهشگران ادبیات فارسی و مولویپژوهان منبعی ارزشمند است.
- بررسی اصطلاحات فلسفی، کلامی و عرفانی، فهم مفاهیم دشوار مثنوی را آسانتر میکند.
معرفی کتاب
«شرح مثنوی شریف» نوشته بدیعالزمان فروزانفر شرحی جامع بر دفتر اول مثنوی معنوی مولاناست که در سه جلد منتشر شده است. فروزانفر در این اثر با روش علمی و پژوهشی، ابیات مثنوی را توضیح داده و برای روشنتر شدن مفاهیم از منابع ادبی، عرفانی، فلسفی و کلامی بهره گرفته است.
یکی از ویژگیهای مهم کتاب، مقدمههایی است که فروزانفر در آغاز حکایتهای مثنوی آورده و در آنها به مآخذ، پیشینه و تحلیل روایتها پرداخته است. او همچنین فهرستی از واژگان و اصطلاحات فلسفی، فقهی، کلامی و عرفانی فراهم کرده تا زمینه فهم دقیقتر متن را برای خواننده فراهم کند.
فروزانفر در شرح ابیات، علاوه بر خود مثنوی، از دیگر آثار مولانا مانند دیوان شمس، فیه ما فیه، مکتوبات و مجالس سبعه و نیز آثار مرتبط با خاندان و استادان مولانا استفاده کرده است. این شیوه باعث شده است شرح او تنها توضیح واژهها نباشد، بلکه پژوهشی گسترده درباره جهان فکری مولانا باشد.
این کتاب برای علاقهمندان جدی مولانا، پژوهشگران ادبیات فارسی و کسانی که میخواهند مثنوی را فراتر از خواندن سطحی حکایتها مطالعه کنند، اثری سودمند است.
«نی» مرد کامل و مکمل است به مناسبت آن که لفظ «نی» در فارسی به معنی نفی نیز میآید و مرد کامل از خود فانی است و بر این قول اعتراض کردهاند که آنچه در فارسی به معنی نفی است به کسر اول است و نه فتح و دیگر آن که مرد کامل، و اصل است و در حال فراق نیست و بنابراین، شکایت از دوری و شرح هجران که در همین بیت و ابیات پس از آن میخوانیم با حال وی مناسبتی ندارد و در جواب سخنی به تفصیل آوردهاند که میتوان آن را به اختصار چنین گفت که مراتب کمال بینهایت است و اگر سیر الی الله متناهی باشد سیر فی الله را نهایتی متصور نمیشود.