چرا این کتاب؟
- شناخت فضای سیاسی و اجتماعی ایران در نخستین سالهای مشروطه
- بررسی شیوه گفتوگو و تصمیمگیری نمایندگان نخستین مجلس ملی
- آشنایی با چالشهای قانونگذاری در آغاز تجربه پارلمان در ایران
- مطالعه نسبت میان توسعه سیاسی داخلی و فشارهای سیاست بینالملل
معرفی کتاب
«مذاکرات مجلس اول (توسعه سیاسی ایران در ورطه سیاست بینالملل)» متن ویرایششده مذاکرات نخستین مجلس شورای ملی ایران است؛ مجلسی که پس از انقلاب مشروطه تشکیل شد و یکی از مهمترین تجربههای تاریخی ایران در مسیر حاکمیت قانون و مشارکت سیاسی به شمار میآید.
غلامحسین میرزاصالح در این اثر با گردآوری و تنظیم مذاکرات مجلس اول، امکان مطالعه مستقیمتر فضای فکری و سیاسی آن دوره را فراهم کرده است. کتاب در کنار متن مذاکرات، به زمینههای سیاسی و اجتماعی شکلگیری مشروطه و روند تلاش برای استقرار قانون در ایران نیز میپردازد.
این اثر برای پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، علاقهمندان به اندیشه سیاسی، مطالعات مشروطه و کسانی که میخواهند با ریشههای نهاد پارلمان در ایران آشنا شوند، منبعی ارزشمند است. کتاب نشان میدهد که نمایندگان نخستین مجلس چگونه درباره مسائل کشور، قانون، حکومت و آینده سیاسی ایران به گفتوگو میپرداختند.
در مجلس اول حزب سیاسی.... وجود نداشت. البته تندروان و محافظین بودند که عقاید بعضی از تندروان شباهت به سوسیالیسم داشت. راست و چپ افراطی در قیاس با سایر گروهها اندک بودند. به رغم آن که حزب سیاسی وجود نداشت، اما شماری وابسته به جمعیت سیاسی بودند و چندتایی عضو فرقهی اجتماعیون عامیون، چپگرایان که تا پایان نابه هنگام مجلس ندای شاه دوستی سر میدادند هرگز جرات طرح عقاید افراطی خود را در مجلس نیافتند، هر چند دفاع نا به جای آنها از عاملان سوء قصد به جان اتابک و شاه، برای فرآیند توسعهی سیاسی ایران فاجعهبار شد…. نمایندگان مجلس ملی، از آغاز تا به انجام، هرگز از دایرهی بحث و گفتوگوی دوستانه پا فراتر ننهادند و درگیری و ستیزی بین آنان رخ نداد.