امیل دورکیم

امیل دورکیم در سال ۱۸۵۸ در اپینال فرانسه در خانواده‌ای یهودی به دنیا آمد. او در مدرسه عالی نرمال پاریس تحصیل کرد و پس از تدریس فلسفه، به مطالعه علمی جامعه روی آورد. دورکیم در دانشگاه بوردو و سپس دانشگاه پاریس فعالیت دانشگاهی داشت و از نخستین استادان جامعه‌شناسی در نظام دانشگاهی فرانسه به‌شمار می‌رود.

دورکیم تلاش کرد جامعه‌شناسی را به‌عنوان علمی مستقل با روش‌های ویژه خود بنیان‌گذاری کند. او مفهوم «واقعیت‌های اجتماعی» را برای اشاره به شیوه‌های عمل، تفکر و احساس جمعی مطرح کرد که مستقل از افراد وجود دارند و بر رفتار آنان اثر می‌گذارند. کتاب «قواعد روش جامعه‌شناسی» (۱۸۹۵) بیان نظام‌مند دیدگاه او درباره روش مطالعه علمی جامعه است.

در کتاب «تقسیم کار اجتماعی» (۱۸۹۳)، دورکیم تحول جوامع از همبستگی مکانیکی به همبستگی ارگانیک را بررسی کرد. در «خودکشی» (۱۸۹۷)، با تحلیل آماری و اجتماعی پدیده خودکشی نشان داد که حتی امری فردی مانند خودکشی می‌تواند تحت تأثیر ساختارها و شرایط اجتماعی قرار گیرد. همچنین در اثر مهم خود «صور بنیانی حیات دینی» (۱۹۱۲)، نقش دین را در ایجاد پیوند اجتماعی و شکل‌گیری نمادهای جمعی بررسی کرد.

اندیشه‌های دورکیم بر حوزه‌های جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، مطالعات دین، نظریه اجتماعی و روش‌شناسی علوم انسانی اثرگذار بوده است. او در سال ۱۹۱۷ در پاریس درگذشت و همچنان یکی از مهم‌ترین متفکران علوم اجتماعی مدرن به‌شمار می‌آید.