اندیشمند خارجی
آرنه نس
Arne Næssفلسفه محیط زیست، بوم‌شناسی ژرفنروژی۱۹۱۲–۲۰۰۹
«همه موجودات زنده حق دارند زندگی کنند و شکوفا شوند.»
زندگی و اندیشه
آرنه نس فیلسوف نروژی و بنیان‌گذار جنبش «بوم‌شناسی ژرف» (Deep Ecology) بود که نقش مهمی در پیوند دادن فلسفه با مسائل زیست‌محیطی ایفا کرد. او با نقد انسان‌محوری، بر ارزش ذاتی همه موجودات زنده و ضرورت دگرگونی رابطه انسان با طبیعت تأکید داشت.
آرنه نس در سال ۱۹۱۲ در اسلو، نروژ به دنیا آمد. او در دانشگاه اسلو تحصیل کرد و بعدها به یکی از برجسته‌ترین فیلسوفان نروژ در قرن بیستم تبدیل شد. نس سال‌ها استاد فلسفه در دانشگاه اسلو بود و در حوزه‌های گوناگونی مانند معرفت‌شناسی، فلسفه علم، فلسفه زبان و فلسفه سیاسی فعالیت کرد.
نس بیش از همه به دلیل بنیان‌گذاری جنبش «بوم‌شناسی ژرف» در دهه ۱۹۷۰ شناخته می‌شود. او در مقاله مشهور خود «جنبش بوم‌شناسی سطحی و ژرف: یک خلاصه» (۱۹۷۳) میان رویکردهای اصلاح‌طلبانه زیست‌محیطی و رویکردی عمیق‌تر که خواهان بازنگری در ارزش‌ها و شیوه زندگی انسان است تمایز گذاشت. از نظر او، بحران زیست‌محیطی صرفاً مسئله‌ای فنی یا اقتصادی نیست، بلکه ریشه در نوع نگاه انسان به خود و جایگاهش در طبیعت دارد.
اندیشه بوم‌شناسی ژرف نس بر این باور استوار است که طبیعت و موجودات زنده صرفاً ابزارهایی برای تأمین نیازهای انسانی نیستند، بلکه دارای ارزش ذاتی‌اند. او مفهوم «خودشناسی زیست‌محیطی» را مطرح کرد و معتقد بود انسان باید خود را بخشی از شبکه گسترده حیات بداند، نه موجودی جدا و مسلط بر آن.
از آثار مهم او می‌توان به «بوم‌شناسی، جامعه و سبک زندگی» (۱۹۸۹) و نوشته‌های متعدد درباره فلسفه گاندی، صلح، معنا و رابطه انسان با طبیعت اشاره کرد. اندیشه‌های نس تأثیر گسترده‌ای بر فلسفه محیط زیست، جنبش‌های سبز و اخلاق زیست‌محیطی معاصر گذاشته است.